{"id":1821,"date":"2022-07-18T15:55:20","date_gmt":"2022-07-18T12:55:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/?p=1821"},"modified":"2022-08-17T16:02:16","modified_gmt":"2022-08-17T13:02:16","slug":"abdde-kurtaj-hakkinin-son-durumu-uzerine-soylesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/2022\/07\/18\/abdde-kurtaj-hakkinin-son-durumu-uzerine-soylesi\/","title":{"rendered":"ABD’de k\u00fcrtaj hakk\u0131n\u0131n son durumu \u00fczerine s\u00f6yle\u015fi"},"content":{"rendered":"\n

ABD Y\u00fcksek Mahkemesi’nin k\u00fcrtaj\u0131 anayasal bir hak sayan Roe karar\u0131n\u0131 bozmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Kad\u0131n Dayan\u0131\u015fmas\u0131 olarak Twitter’da bir sohbet odas\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f ve ABD’de antropoloji alan\u0131nda \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olan feminist m\u00fccadele arkada\u015f\u0131m\u0131z Sena Ayd\u0131n’la bu karar\u0131 konu\u015fmu\u015ftuk. 28 Haziran tarihli sohbet odas\u0131n\u0131 kayd\u0131n\u0131 do\u011frudan Twitter’dan<\/a> dinleyebilece\u011finiz gibi s\u00f6yle\u015finin tam metnini de buradan okuyabilirsiniz. \u0130yi okumalar!<\/em><\/p>\n\n\n\n

Cemre<\/strong>: Merhaba herkese! Kad\u0131n Dayan\u0131\u015fmas\u0131 ad\u0131na hepinize ho\u015f geldiniz demek istiyorum. Ben Cemre, bug\u00fcn bu sohbet odas\u0131n\u0131n “ABD’deki k\u00fcrtaj karar\u0131 ne anlama geliyor ve etkileri neler olacak?”<\/em> konu ba\u015fl\u0131kl\u0131 sohbet odam\u0131z\u0131n kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Kad\u0131n Dayan\u0131\u015fmas\u0131 olarak da ilk sohbet odam\u0131z bu. O y\u00fczden, kimi teknik aksakl\u0131klar ya\u015farsak da \u015fimdiden aff\u0131n\u0131za s\u0131\u011f\u0131n\u0131yoruz. Ben asl\u0131nda \u015f\u00f6yle ba\u015flamak istiyorum: Olduk\u00e7a \u00f6nemli ve rejimin t\u00fcm yasak, bask\u0131 ve \u015fiddetine ra\u011fmen m\u00fccadeleyi, dayan\u0131\u015fmay\u0131 ve heteropatriyarkal kapitalist sisteme kar\u015f\u0131 taleplerimizi \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nemli bir haftay\u0131, Onur Haftas\u0131’n\u0131 geride b\u0131rakt\u0131k. Bug\u00fcn de 28 Haziran Stonewall \u0130syan\u0131’ndan bir y\u0131l sonra, 1970’te ABD’de ilk kitlesel Onur Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc’n\u00fcn yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn. Bu sebeple de bu sohbete “LGBT\u0130+fobiye, ikili cinsiyet dayatmas\u0131na, ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa ve nefret politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ve kazan\u0131mlarla dolu nice zamanlara!” diyerek ba\u015flamak istiyorum. \u00d6te yandan, maalesef birazdan da i\u015fleyece\u011fimiz ABD k\u00fcrtaj karar\u0131 hamlesinde de g\u00f6rebilece\u011fimiz gibi i\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fimiz politik durumda erkek egemen kapitalist sistemlerin derinle\u015fen krizi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z ve bu kad\u0131n, LGBT\u0130+ ve elbette emek m\u00fccadelelerine ve onlar\u0131n kazan\u0131mlar\u0131na d\u00f6n\u00fck rejimlerin artan sald\u0131r\u0131lar\u0131 anlam\u0131na geliyor bizler i\u00e7in. Kimi yerlerde seferberliklerle bunlara kar\u015f\u0131 durabiliyoruz, kimi yerlerde t\u0131pk\u0131 son s\u00fcre\u00e7te, son y\u0131llarda Arjantin’de, Meksika’da, Latin Amerika’da ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 gibi m\u00fccadelemiz \u00f6nemli sonu\u00e7lar veriyor ve yeni kazan\u0131mlar elde ediyoruz. Ancak bizim T\u00fcrkiye’de de \u00e7ok yak\u0131ndan ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, bir\u00e7ok \u00fclkede de birer savunma m\u00fccadelesi vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yleyebiliriz asl\u0131nda. Haklar\u0131m\u0131z\u0131, bedenimizi, eme\u011fimizi, hayatlar\u0131m\u0131z\u0131 savunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Di\u011fer yandan uluslararas\u0131 feminist hareket a\u00e7\u0131s\u0131ndan her bir \u00fclkedeki m\u00fccadelenin, kazan\u0131m\u0131n veya kayb\u0131n di\u011ferine g\u00f6bekten ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu, do\u011frudan etkiledi\u011fini \u00e7ok iyi biliyoruz. Bu sebeple de daha \u00f6nce YouTube kanal\u0131m\u0131z<\/a> \u00fczerinden de Arjantin ve Polonya s\u00fcre\u00e7lerini de\u011ferlendirdi\u011fimiz gibi bu son s\u00fcre\u00e7te de ABD’deki k\u00fcrtaj karar\u0131n\u0131 ve bunun uluslararas\u0131 feminist hareket a\u00e7\u0131s\u0131ndan etkilerinin neler olabilece\u011fini konu\u015fmak istedik birlikte.<\/p>\n\n\n\n

Ben \u00f6ncelikle bu konuda, bu sohbette s\u00f6z\u00fc Sena’ya b\u0131rakaca\u011f\u0131m. Sena, Kad\u0131n Dayan\u0131\u015fmas\u0131’ndan m\u00fccadele arkada\u015f\u0131m\u0131z ve ABD’de antropoloji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 alan\u0131nda \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi. Dolay\u0131s\u0131yla da hem ABD siyasetini hem de kad\u0131n hareketini yak\u0131ndan takip ediyor. Bu a\u00e7\u0131dan \u00f6ncelikle onun g\u00f6zlemleri ve yorumlar\u0131na ba\u015fvurmak istedik \u00e7\u00fcnk\u00fc bu konuda biraz, T\u00fcrkiye’de \u00f6zellikle, ABD hukuk sistemine ili\u015fkin, bu karar\u0131n etkilerine ili\u015fkin birtak\u0131m bilgi eksikliklerimiz de oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Ard\u0131ndan Sena’n\u0131n verdi\u011fi bilgiler do\u011frultusunda belki hepimizin akl\u0131na gelecekler olacakt\u0131r, sorular\u0131 olacakt\u0131r, g\u00f6zlem ve katk\u0131lar\u0131 olacakt\u0131r. O \u015fekilde devam\u0131nda ilerleyebiliriz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Sena, \u015fu iki soru ile ba\u015flayabiliriz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum: ABD Y\u00fcksek Mahkemesi asl\u0131nda \u00fclke genelinde k\u00fcrtaj hakk\u0131n\u0131 anayasal olarak garanti alt\u0131na alan 1973 tarihli karar\u0131 iptal etti. Bu emsal karar\u0131n tam i\u00e7eri\u011fi neydi, nas\u0131l bir g\u00fcvence sa\u011fl\u0131yordu ve \u015fimdi bu karar\u0131n bozulmas\u0131 Amerikan hukuk sistemi i\u00e7in de ne anlama geliyor? Roe vs. Wade (Roe Wade\u2019e kar\u015f\u0131) karar\u0131 bozulmadan \u00f6nce k\u00fcrtaj anayasal bir hak olarak tan\u0131n\u0131yordu. Bu tam olarak ne anlama geliyor, yani k\u00fcrtaj yasal m\u0131yd\u0131 Amerika\u2019da?<\/p>\n\n\n\n

Sena: <\/strong>Bu soruyu cevaplamak i\u00e7in i\u015fin yasal taraf\u0131na girmek ve Amerika\u2019n\u0131n yasal sistemini biraz a\u00e7\u0131klamak gerekiyor. Amerika federal sistemle y\u00f6netiliyor ve t\u00fcm eyaletleri ba\u011flayan anayasal haklar ve federal kanunlar d\u0131\u015f\u0131nda her eyalet kendi yasalar\u0131n\u0131 d\u00fczenliyor. Ancak bu herhangi bir eyalette anayasal haklara ya da federal kanunlara ters d\u00fc\u015fen yasal d\u00fczenlemeler olamaz anlam\u0131na gelmiyor. \u00d6rnek vermek gerekirse, mesela Virginia eyalet yasalar\u0131na g\u00f6re bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2, 2022 y\u0131l\u0131nda evlilik d\u0131\u015f\u0131 seks yapmak su\u00e7 say\u0131l\u0131yor. Sadece zina konseptinden yani bireylerden herhangi birinin evli olmas\u0131ndan bahsetmiyorum; bek\u00e2rsan\u0131z seks yapam\u0131yorsunuz. Yani at\u0131yorum, teorik olarak herhangi biri ya da bir eyalet savc\u0131s\u0131 kalk\u0131p sana bek\u00e2rs\u0131n ama aktif seks hayat\u0131n var diye dava a\u00e7abilir. Ama bu dava ya dava d\u00fc\u015fer -\u00e7\u00fcnk\u00fc evlilik kurumu \u00e7at\u0131s\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bir seks hayat\u0131n\u0131z\u0131n olmas\u0131 anayasal hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleriniz dahilinde olan bir durum- ya da belirli ko\u015fullarda, yani bu verdi\u011fim \u00f6rnek gibi eyalet yasalar\u0131yla federal yasalar\u0131n ya da anayasan\u0131n birbiriyle \u00e7eli\u015fti\u011fi durumlarda dava federal bir mahkeme olan Y\u00fcksek Mahkeme\u2019ye kadar ta\u015f\u0131nabilir, ki bu da bizi Roe Wade\u2019e kar\u015f\u0131 davas\u0131na getiriyor.<\/p>\n\n\n\n

1970 y\u0131l\u0131nda, Norah McCorvey, o d\u00f6nem kimli\u011finin korunmas\u0131 amac\u0131yla Jane Roe takma ismiyle, Teksas eyaletindeki k\u00fcrtaj\u0131n sadece doktor izniyle ve sadece kad\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131 kurtarmak amac\u0131yla yap\u0131labilece\u011fini s\u00f6yleyen eyalet yasas\u0131na itiraz ederek ikamet etti\u011fi Teksas\u2019\u0131n Dallas b\u00f6lgesindeki b\u00f6lge savc\u0131s\u0131 Henry Wade\u2019e kar\u015f\u0131 bir dava a\u00e7\u0131yor. Roe, ki biz de Roe diyelim dava takma ad\u0131yla \u00f6zde\u015fle\u015fti\u011fi i\u00e7in, davas\u0131nda eyalet yasalar\u0131n\u0131n anayasaya ayk\u0131r\u0131 olarak belirsiz oldu\u011funu ve Anayasa\u2019daki Birinci, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc, Be\u015finci, Dokuzuncu ve On D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc De\u011fi\u015fiklikler taraf\u0131ndan korunan \u201cki\u015fisel mahremiyet\u201d hakk\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fini iddia etti. Roe\u2019nun bu davay\u0131 a\u00e7mas\u0131n\u0131n sebebi zaten halihaz\u0131rda iki \u00e7ocu\u011fu varken istenmeyen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir gebelik ya\u015famas\u0131 ve bir \u00e7ocu\u011fa daha bakabilecek ekonomik durumu olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in k\u00fcrtaj olmak istemesi. Dava Y\u00fcksek Mahkeme\u2019ye kadar geldi ve Y\u00fcksek Mahkeme \u015fu soruyu sordu: \u201cAnayasa, bir kad\u0131na hamileli\u011fini k\u00fcrtajla sonland\u0131rma hakk\u0131n\u0131 tan\u0131yor mu?\u201d<\/em> Dokuz yarg\u0131\u00e7tan olu\u015fan Y\u00fcksek Mahkeme 1973 y\u0131l\u0131nda yediye iki \u00e7o\u011funluk karar\u0131yla bu soruya \u201cevet\u201d cevab\u0131n\u0131 verdi. Karar\u0131n \u00f6zetini aktarmak istiyorum size:<\/p>\n\n\n\n

“On D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc De\u011fi\u015fiklik Maddesi, devlet m\u00fcdahalesine kar\u015f\u0131 ki\u015fisel mahremiyet hakk\u0131n\u0131 korur ve bir kad\u0131n\u0131n k\u00fcrtaj yapt\u0131rmay\u0131 se\u00e7me hakk\u0131, bu mahremiyet hakk\u0131n\u0131n kapsam\u0131na girer. Hamileli\u011fin a\u015famas\u0131na veya di\u011fer ko\u015fullara bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n k\u00fcrtaj\u0131 geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde yasaklayan Teksas eyalet yasas\u0131 bu hakk\u0131 ihlal etmi\u015ftir. Devletin hamile kad\u0131nlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ‘insan ya\u015fam\u0131n\u0131n potansiyelini’ koruma konusunda me\u015fru \u00e7\u0131karlar\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, bu \u00e7\u0131karlar\u0131n her birinin g\u00f6reli a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 hamilelik boyunca de\u011fi\u015fir ve yasa bu de\u011fi\u015fkenli\u011fi hesaba katmal\u0131d\u0131r.”<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla bu kararla k\u00fcrtaj \u201cki\u015fisel mahremiyet hakk\u0131\u201d kapsam\u0131nda anayasal hak olarak tan\u0131nd\u0131 ve \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 eyaletten eyalete g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterse de bu \u201cki\u015fisel mahremiyet\u201d ve \u201cdevletin insan ya\u015fam\u0131n\u0131 koruma\u201d dengesi maksimum 24 hafta, yani ceninin rahim d\u0131\u015f\u0131nda varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilece\u011fi nokta olarak belirlendi, ki bu da ikinci trimesterin sonu oluyor san\u0131r\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Ama burada tabii ki \u015feytan detaylarda gizli. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcksek Mahkeme kararlar\u0131 \u00fclke \u00e7ap\u0131nda ba\u011flay\u0131c\u0131 evet, ama federal olarak yasalla\u015fmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece de\u011fi\u015fmez de\u011fil. Yani o d\u00f6nemki Y\u00fcksek Mahkeme yarg\u0131\u00e7lar\u0131 kimse onlar bu karar\u0131 vermi\u015f olabilir, ama kompozisyonu ba\u015fka olan bir Y\u00fcksek Mahkeme \u00f6n\u00fcne benzer bir dava geldi\u011finde \u201cBuna zaman\u0131nda b\u00f6yle karar verilmi\u015f ama biz k\u00fcrtaj\u0131n anayasal haklar kapsam\u0131na girdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz\u201d gibi aksi bir yorumlama yapabilir, ki nitekim \u015fu an tam olarak olan bu.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla Amerika\u2019da 1973\u2019ten beri k\u00fcrtaj anayasal bir hakt\u0131. Ama yasal de\u011fildi, hi\u00e7bir zaman da olmad\u0131. Yasal olmas\u0131 i\u00e7in Amerikan Kongresi\u2019nin iki odas\u0131ndan birinde, yani Senato ya da Temsilciler Meclisi’nde yasa tasar\u0131s\u0131 olarak sunulmas\u0131 ve her ikisi taraf\u0131ndan da onaylanmas\u0131 gerekiyor. K\u00fcrtaj\u0131 federal d\u00fczeyde yasal hale getiren bir yasa tasar\u0131s\u0131 hi\u00e7bir zaman sunulmad\u0131 Amerikan Kongresi\u2019ne ve bu hak hep Roe vs. Wade davas\u0131n\u0131n emsal te\u015fkil etmesi \u00fczerinden bah\u015fedildi diyelim, yani Y\u00fcksek Mahkeme\u2019nin yorumuna a\u00e7\u0131k ve korunmas\u0131z b\u0131rak\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u015eunu da ekleyeyim. Y\u00fcksek Mahkeme yarg\u0131\u00e7lar\u0131 ABD Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan atan\u0131yorlar ve bu d\u00f6nemlik bir pozisyon de\u011fil. Yani bir Y\u00fcksek Mahkeme yarg\u0131c\u0131 atand\u0131ktan sonra kendisi emeklili\u011fini istemedi\u011fi ya da g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131p ABD Kongresi taraf\u0131ndan g\u00f6revden al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, k\u0131sacas\u0131 \u00f6lene kadar Y\u00fcksek Mahkeme yarg\u0131c\u0131 olarak kal\u0131yor. \u015eu anki Y\u00fcksek Mahkeme yarg\u0131\u00e7lar\u0131n\u0131n biri baba Bush, ikisi George Bush, biri Clinton, ikisi Obama, \u00fc\u00e7\u00fc de Donald Trump taraf\u0131ndan atanan yarg\u0131\u00e7lar. Ki bir \u00f6nceki ba\u015fkanl\u0131k d\u00f6neminde, yani Donald Trump\u2019\u0131n ba\u015fkanl\u0131k d\u00f6neminde \u00fc\u00e7 Y\u00fcksek Mahkeme yarg\u0131c\u0131 atamas\u0131 yap\u0131labilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc olduk\u00e7a ya\u015fl\u0131 \u00fc\u00e7 yarg\u0131\u00e7 vard\u0131. Ve Trump da zaten se\u00e7im kampanyas\u0131 esnas\u0131nda oy taban\u0131 Evanjelist H\u0131ristiyanlara d\u00f6n\u00fck olarak “Ba\u015fkan olmam halinde Y\u00fcksek Mahkeme\u2019ye k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 yarg\u0131\u00e7lar atayaca\u011f\u0131m” vaadinde bulunmu\u015ftu, ki nitekim de dedi\u011fini yapt\u0131. Ve Trump\u2019\u0131n atamalar\u0131yla Y\u00fcksek Mahkeme\u2019de Cumhuriyet\u00e7i ve kad\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 yarg\u0131\u00e7lar alt\u0131ya \u00fc\u00e7 \u00e7o\u011funlu\u011fa sahip oldular.<\/p>\n\n\n\n

Son bir ironik ya da trajik bir detay da vermem gerekirse\u2026 K\u00fcrtaj hakk\u0131yla \u00f6zde\u015fle\u015fen bu davan\u0131n kahraman\u0131 Roe, yani Norah da Evanjelist bir H\u0131ristiyan’d\u0131 ve k\u00fcrtaj hakk\u0131 savunucusu bir kad\u0131n de\u011fildi asl\u0131nda. 2017 y\u0131l\u0131nda \u00f6ld\u00fc ve kad\u0131nlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck kazan\u0131mlar\u0131ndan biri olarak g\u00f6r\u00fclen bu Roe karar\u0131 sonras\u0131nda a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 davay\u0131 sadece kendi i\u00e7inde bulundu\u011fu ko\u015fullarda gebeli\u011fini sonland\u0131ramaman\u0131n haks\u0131zl\u0131k oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve i\u015fin buralara varaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmedi\u011fini s\u00f6yledi. Ve zaten hayat\u0131n\u0131n ileriki d\u00f6nemlerinde bu dava onunla \u00f6zde\u015fle\u015fti\u011fi i\u00e7in Evanjelist H\u0131ristiyan gruplardan \u00e7ok fazla bask\u0131ya maruz kald\u0131 ve bunun sonucunda k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 gruplarda aktivistlik de yapt\u0131. Bu da b\u00f6yle k\u00f6t\u00fc bir anekdot olarak kals\u0131n.<\/p>\n\n\n\n

Cemre: <\/strong>Te\u015fekk\u00fcrler. \u00d6zellikle \u015fu vurgunu \u00e7ok kritik g\u00f6rd\u00fcm: K\u00fcrtaj anayasal bir hakt\u0131 ama hi\u00e7bir zaman yasala\u015fmad\u0131 ve s\u00fcrekli g\u00fcvencesiz b\u0131rak\u0131ld\u0131. San\u0131r\u0131m bug\u00fcne gelen s\u00fcre\u00e7 de bununla ilgili. Bu karar bozulmadan \u00f6nce Amerika\u2019da k\u00fcrtaja eri\u015fim ko\u015fullar\u0131 nas\u0131ld\u0131?<\/p>\n\n\n\n

Sena: <\/strong>S\u00f6yledi\u011fim gibi k\u00fcrtaj hi\u00e7bir zaman yasalarla garanti alt\u0131na al\u0131n\u0131p federal d\u00fczeyde yasal bir hak olmad\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla 1973\u2019ten beri d\u00fczenli olarak sald\u0131r\u0131 alt\u0131ndayd\u0131 ve seneler i\u00e7erisinde Y\u00fcksek Mahkeme\u2019nin \u00f6n\u00fcne konuyla ilgili pek \u00e7ok dava geldi. Ama her seferinde Roe karar\u0131 emsal al\u0131n\u0131p bu anayasal hak korundu. Ama bu demek de\u011fil ki eyalet seviyesinde k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 tutucu yasalar ge\u00e7irilmedi. Sadece 2019 y\u0131l\u0131nda \u00fclke \u00e7ap\u0131nda k\u00fcrtaj\u0131 k\u0131s\u0131tlayan 300 uygulama y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmu\u015f veya konulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f \u00f6rne\u011fin. Ya da hat\u0131rlars\u0131n\u0131z, pandeminin ba\u015f\u0131nda Cumhuriyet\u00e7iler k\u00fcrtaj\u0131 zorunlu olmayan sa\u011fl\u0131k hizmeti kapsam\u0131na sokmaya \u00e7al\u0131\u015farak bu sald\u0131r\u0131y\u0131 art\u0131r\u0131p fiili olarak k\u00fcrtajlar\u0131 engellemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. B\u00f6yle durumlarda her seferinde Roe karar\u0131 bir bariyer i\u015flevi g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Fark\u0131ndaysan\u0131z olaylar\u0131 hep mahkeme kararlar\u0131na ve yasal s\u00fcre\u00e7lere endeksli \u015fekilde anlat\u0131yorum. Bunun nedeni k\u00fcrtaj hakk\u0131n\u0131n Roe karar\u0131yla birlikte hep liberal reformist bir tonda savunulmas\u0131. Yani k\u00fcrtaj, patriyarkan\u0131n kad\u0131n bedeni \u00fczerindeki tahakk\u00fcm\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda u\u011fruna sava\u015f\u0131lan ya da do\u011furgan bireylerin kendi bedenleri \u00fczerinde s\u00f6z s\u00f6yleme hakk\u0131na sahip olmas\u0131 temeli \u00fczerine y\u00fckselen toplumsal bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck meselesi de\u011fil, daha \u00e7ok \u201cki\u015fisel mahremiyet\u201d \u00fczerinden bireysel bir hak olarak savunuldu, ki bu da meseleyi daha \u00e7ok mahkemelere ve yasa s\u00fcre\u00e7lere kilitledi.<\/p>\n\n\n\n

Bu bir yana, Amerika\u2019da Roe \u00f6ncesi k\u00fcrtaja fiili eri\u015fim konusuna gelecek olursak bu da kapitalizmden, kurumsal \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve s\u0131n\u0131f d\u00fc\u015fman\u0131 politikalardan, derin gelir e\u015fitsizli\u011finden ba\u011f\u0131ms\u0131z ele al\u0131nabilecek bir mevzu de\u011fil. 1973\u2019te k\u00fcrtaj anayasal bir hak olduktan sonra sonra \u00e7o\u011fu hastane k\u00fcrtaj yapmay\u0131 reddetti ve h\u00e2l\u00e2 da reddediyor, reddedebiliyor. Zaten ba\u011f\u0131ms\u0131z k\u00fcrtaj klinikleri ve Planned Parenthood<\/em> gibi k\u00fcrtaja eri\u015fim konusunda destek sunan \u00e7e\u015fitli sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 da bu \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131lar ilk defa. Birka\u00e7 istatistik vermem gerekirse, 329 milyon n\u00fcfuslu Amerika\u2019da 2017 y\u0131l\u0131nda sadece 518 hastane k\u00fcrtaj hizmeti veriyordu ve 2020 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen 930 bin \u00fczeri k\u00fcrtajdan sadece y\u00fczde 4\u2019\u00fc hastanelerde, y\u00fczde 1’i \u00f6zel muayenehanede, geri geri kalan y\u00fczde 95\u2019i ba\u011f\u0131ms\u0131z kliniklerde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f, dolay\u0131s\u0131yla Amerika\u2019da k\u00fcrtaja eri\u015fim bu ba\u011f\u0131ms\u0131z klinikler olmadan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Ve genelde g\u00f6rece daha liberal b\u00f6lge ve \u015fehirlerdeki hastanelerin k\u00fcrtaj yapmay\u0131 kabul etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, pratikte bu klinikler Amerika\u2019n\u0131n politik ve k\u00fclt\u00fcrel olarak en gerici ve tutucu b\u00f6lgelerinde varl\u0131k g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ama tabii ki yeterli de\u011filler. Gene ba\u015fka bir istatisti\u011fe g\u00f6re Amerika\u2019daki k\u00fcrtaj yapt\u0131ran kad\u0131nlar\u0131n yar\u0131s\u0131 bu hizmete eri\u015febilmek i\u00e7in en az 100 mil (150 km) seyahat etmek zorunda. Kliniklerin say\u0131s\u0131n\u0131n az, doluluk oranlar\u0131n\u0131n olduk\u00e7a fazla, randevu bulman\u0131n olduk\u00e7a zor ve tek opsiyonun bu klinikler oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek hasta-doktor g\u00fcven ili\u015fkisinin asla kurulamadan verildi\u011fi bir k\u00fcrtaj hizmetinden bahsediyoruz.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin Planned Parenthood <\/em>gibi STK\u2019ler sadece k\u00fcrtaj ve k\u00fcrtaja eri\u015fim ve bilgilendirme hizmeti de\u011fil, genel olarak cinsel sa\u011fl\u0131k ve \u00fcreme sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 hizmeti veriyorlar. Dolay\u0131s\u0131yla devletten belirli bir miktar b\u00fct\u00e7e alabiliyorlar ama 2015 y\u0131l\u0131nda Cumhuriyet\u00e7ilerin oylamas\u0131yla Temsilciler Meclisi\u2019nde bu tarz kurumlara verilen b\u00fct\u00e7ede b\u00fcy\u00fck kesintilere gidildi. Dolay\u0131s\u0131yla bu STK\u2019lerin b\u00fct\u00e7esinin yar\u0131dan fazlas\u0131 \u00f6zel ba\u011f\u0131\u015flardan olu\u015fuyor. Ve bildi\u011fim kadar\u0131yla k\u00fcrtaj klinikleri devletten hi\u00e7 federal b\u00fct\u00e7e alam\u0131yor, sadece ba\u011f\u0131\u015flar ve kampanyalar \u00fczerinden ayakta kal\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n

Buna kar\u015f\u0131l\u0131k H\u0131ristiyan gruplarla ba\u011flant\u0131l\u0131 ve gebelik kriz merkezleri olarak bilinen ve gebe kalan kad\u0131nlara k\u00fcrtaj yapt\u0131rmamalar\u0131 konusunda dan\u0131\u015fmanl\u0131k yapan STK\u2019ler var ve Associated Press<\/em> sadece 2021 y\u0131l\u0131nda toplam 12 eyalette devlet b\u00fct\u00e7esinden bu kurulu\u015flara 89 milyar dolar b\u00fct\u00e7e yard\u0131m\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131 yak\u0131n zamanda.<\/p>\n\n\n\n

Devlet b\u00fct\u00e7esinin k\u00fcrtaj yanl\u0131s\u0131 de\u011fil k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 gruplara ak\u0131t\u0131lmas\u0131 k\u00fcrtaj\u0131n \u00fccretsiz olamamas\u0131 anlam\u0131na da geliyor.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Devlet b\u00fct\u00e7esinin k\u00fcrtaj yanl\u0131s\u0131 de\u011fil k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 gruplara ak\u0131t\u0131lmas\u0131 k\u00fcrtaj\u0131n \u00fccretsiz olamamas\u0131 anlam\u0131na da geliyor. \u0130lk trimester i\u00e7inde komplikasyon riski g\u00f6rece d\u00fc\u015f\u00fck bir k\u00fcrtaj\u0131n ortalama maliyeti \u015fu an yakla\u015f\u0131k 750 dolar Amerika\u2019da. Federal asgari \u00fccretin saat ba\u015f\u0131 7 bu\u00e7uk dolar oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek asgari \u00fccretle \u00e7al\u0131\u015fan birinin ayl\u0131k maa\u015f\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 demek ve tabii bunun \u00fczerine seyahat masraflar\u0131n\u0131 da eklemek gerekiyor. Yani gelir d\u00fczeyi d\u00fc\u015f\u00fck bireyler, ki sistematik \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n oldu\u011fu Amerika\u2019da bu \u00e7o\u011funlukla siyah, yerli ve Latinleri orant\u0131s\u0131z olarak daha \u00e7ok kaps\u0131yor, fiili olarak k\u00fcrtaja eri\u015femiyor demek.<\/p>\n\n\n\n

Sistematik \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve s\u0131n\u0131f d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir aya\u011f\u0131n\u0131 da son 40 senedir Hyde Kanunu olu\u015fturuyor ve k\u00fcrtaj yanl\u0131s\u0131 gruplar sadece k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 yasalara de\u011fil, bu yasaya kar\u015f\u0131 da s\u00fcrekli m\u00fccadele veriyor. Nedir bu yasa? Kad\u0131n\u0131n hayat\u0131 tehlikede olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece ya da gebelik tecav\u00fcz veya ensest sonucu olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece devlet b\u00fct\u00e7esinin k\u00fcrtaj i\u00e7in kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen bir yasa. Bu ne demek peki? E\u011fer \u00f6zel sa\u011fl\u0131k sigortan\u0131z yoksa, sadece devletin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 Medicare ya da Medicaid isimli devlet sa\u011fl\u0131k sigortan\u0131z k\u00fcrtaj masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layamaz demek. Ve tabii ki kimin \u00f6zel sa\u011fl\u0131k sigortas\u0131 yok? Gelir d\u00fczeyi d\u00fc\u015f\u00fck bireylerin\u2026 Bu Hyde Kanunu 1973\u2019te Amerika\u2019da k\u00fcrtaj\u0131n anayasal hak olarak tan\u0131nmas\u0131ndan sonra gerici \u00f6nlem olarak 1976\u2019da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giriyor, seneler i\u00e7erisinde i\u00e7eri\u011fiyle oynan\u0131yor, at\u0131yorum tutuklular bu yasan\u0131n kapsam\u0131na giriyor mu girmiyor mu diye falan. \u015eu an h\u00e2l\u00e2 y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan son versiyonu 1997 y\u0131l\u0131nda g\u00fcya k\u00fcrtaj\u0131 savunan Demokrat Parti \u00fcyesi ve d\u00f6nemin devlet ba\u015fkan\u0131 Clinton taraf\u0131ndan imzalanm\u0131\u015f ayr\u0131ca.<\/p>\n\n\n\n

Son olarak da k\u00fcrtaj haplar\u0131ndan bahsedeyim. Mifepriston ve mizoprostol denilen iki hap var. Amerikan \u0130la\u00e7 ve G\u0131da Dairesi yani FDA 20 y\u0131l \u00f6nce bu haplar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 onaylad\u0131 ama onaylarken bir k\u0131s\u0131tlama \u015fart\u0131 getirdi bu haplara, sadece doktor re\u00e7etesiyle eri\u015filebilir ve haplar sadece bir sa\u011fl\u0131k merkezinde al\u0131nabilir diye. Bu, k\u00fcrtaj kliniklerinin zaten yetersiz oldu\u011fu bir ortamda medikal k\u00fcrtaja eri\u015fimde ya\u015fanan zorlukla ayn\u0131 problem haplar konusunda da ya\u015fan\u0131yor demek. Ama \u00f6zellikle gebeli\u011fin erken d\u00f6nemlerinde bu ila\u00e7lar\u0131 evde almakla bir klinikte almak aras\u0131nda bir fark yok. Asl\u0131nda bu haplar herhangi bir doktorun sana re\u00e7ete yazarak senin gidip eczaneden alabilece\u011fin bir ila\u00e7 olsa, ki bu haplar \u015fu an 90 dolar civar\u0131nda, k\u00fcrtaj bir t\u0131k daha eri\u015filebilir hale gelebilir pek \u00e7ok kad\u0131n i\u00e7in. \u00c7o\u011fu doktor ve jinekolog da asl\u0131nda bu ilac\u0131n ayn\u0131 ertesi g\u00fcn hap\u0131 gibi gebeli\u011fin ilk trimesterinde olan bireylere re\u00e7etesiz sat\u0131lan bir ila\u00e7 olmamas\u0131 i\u00e7in hi\u00e7bir neden yok diyor. Ve “hapla k\u00fcrtaj\u0131n \u201ctehlikeli\u201d olmas\u0131n\u0131n nedeni ila\u00e7lar\u0131n ya da s\u00fcrecin tehlikeli olmas\u0131 de\u011fil eyalet yasalar\u0131” diye de ekliyorlar. Baz\u0131 eyaletler direkt \u201ckendi kendine yani haplarla k\u00fcrtaj eyalet yasalar\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r\u201d diyor. Di\u011ferlerinin \u201ccenine zarar\u201d yasalar\u0131 var. Dolay\u0131s\u0131yla haplarla k\u00fcrtaj \u201ctehlikeli\u201d bahanesiyle kriminalize ediliyor. \u00d6rne\u011fin, bu tarz k\u00fcrtaj hap\u0131n\u0131n kriminalize edildi\u011fi bir eyalette ya\u015f\u0131yorsun ama ekonomik durumun var ve bir \u015fekilde k\u00fcrtaj hap\u0131n\u0131 internetten yurtd\u0131\u015f\u0131ndan sipari\u015f edebildin\u2026 Hap\u0131 al\u0131p bir komplikasyonla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131n diyelim, hastaneye gidip \u201cben k\u00fcrtaj hap\u0131 ald\u0131m\u201d dedi\u011fin anda cezai yapt\u0131r\u0131ma maruz kal\u0131yorsun. \u201cGaliba d\u00fc\u015f\u00fck yap\u0131yorum\u201d demen ve saklaman gerekiyor (medikal a\u00e7\u0131dan do\u011fru bir \u015fey s\u00f6ylemi\u015f oluyorsun asl\u0131nda \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00f6rece\u011fin tedavi d\u00fc\u015f\u00fck kendili\u011finden de olsa, haplar nedeniyle de olsa ayn\u0131 tedavi sonu\u00e7 olarak). Ama kad\u0131nlar \u015fu an en \u00e7ok bu \u015fekilde yakalan\u0131p su\u00e7lan\u0131yor ve mahk\u00fbm ediliyorlar ve kimi eyaletlerde cezai yapt\u0131r\u0131m 10 sene gibi abs\u00fcrt s\u00fcrelere \u00e7\u0131kabiliyor. 21 eyaletteki eyalet savc\u0131lar\u0131 (ki buna North Carolina gibi tutucu eyaletler de dahildi) Amerikan \u0130la\u00e7 ve G\u0131da Dairesi\u2019ne dilek\u00e7e yaz\u0131p en az\u0131ndan pandemi d\u00f6neminde k\u00fcrtaj haplar\u0131 \u00fczerindeki k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 talep ediyorlar ama bu talepleri kabul edilmedi.<\/p>\n\n\n\n

Toparlamam gerekirse, Amerika\u2019da k\u00fcrtaj yapt\u0131rmak isteyen kad\u0131nlar\u0131n \u00e7o\u011funu beyaz olmayan kad\u0131nlar olu\u015fturuyor. Kapitalizm, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve patriyarka k\u0131skac\u0131nda gene \u00fccretsiz olmayan do\u011fum kontrol y\u00f6ntemlerine eri\u015femedikleri i\u00e7in istenmeyen gebeliklerle en \u00e7ok kar\u015f\u0131la\u015fan onlar, ama anlatt\u0131\u011f\u0131m \u00fczere bu kad\u0131nlar Roe karar\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteyken bile fiili olarak sistematik k\u00fcrtaja eri\u015fim engelleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yalard\u0131. Yani Roe karar\u0131 iptal edilmeden \u00f6nce her \u015fey \u00e7ok iyiydi, istenmeyen gebelik ya\u015fayan her bireyin k\u00fcrtaja eri\u015fim vard\u0131 gibi bir durum kesinlikle s\u00f6z konusu de\u011fildi.<\/p>\n\n\n\n

Ve de \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. \u0130stenmeyen bir gebelikle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yas\u0131n\u0131z ve bir \u015fekilde paray\u0131 denkle\u015ftirip, -STK\u2019lerin k\u00fcrtaj fonu var mesela d\u00fc\u015f\u00fck gelirli bireylerin k\u00fcrtaj masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilmek i\u00e7in yap\u0131lan ba\u011f\u0131\u015flarla olu\u015fturulan- hadi bu fondan da bir \u015fekilde faydaland\u0131n\u0131z, seyahat i\u015fini de ayarlad\u0131n\u0131z bir \u015fekilde. Hi\u00e7 bilmedi\u011finiz bir \u015fehirdeki bir klini\u011fe ve muhtemelen daha \u00f6nce hi\u00e7 tan\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir doktor size k\u00fcrtaj yaps\u0131n diye gidiyorsunuz. Ve yasal s\u00fcre\u00e7lerin y\u00fckseli\u015fte oldu\u011fu d\u00f6nemlerde k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 gruplar bu kliniklerin kap\u0131s\u0131na kamp kuruyorlar. \u0130\u00e7eriye giren \u00e7\u0131kan sa\u011fl\u0131k emek\u00e7ilerine ve hastalara s\u00f6zle sata\u015f\u0131yorlar, s\u00f6zle taciz ediyorlar, yuhal\u0131yorlar, d\u0131\u015far\u0131da sloganlar at\u0131yorlar. Yani ge\u00e7irilen stresi, psikolojik, ekonomik, fiziksel korku ve g\u00fcvensizlik ortam\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz s\u00fcrecin par\u00e7as\u0131 olan ve medikal prosed\u00fcr\u00fcn kendisini hi\u00e7 saymadan bile\u2026. Amerika\u2019da k\u00fcrtaj olabilmek zaten zorken olabilmenin kendisi bile ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na korkun\u00e7 bir deneyimdi Roe karar\u0131 bozulmadan \u00f6nce bile.<\/p>\n\n\n\n

Cemre: <\/strong>Senin de \u00e7izdi\u011fin tabloda olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131 olan bir durum s\u00f6z konusu. G\u00fc\u00e7l\u00fc ve hatta \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 hareket var, diyebiliriz bu ba\u011flamda. Bu Roe karar\u0131n\u0131n da ortadan kalkmas\u0131yla asl\u0131nda anayasal g\u00fcvence de tamamen ortadan kalm\u0131\u015f durumda ve olduk\u00e7a g\u00fcvencesiz, korumas\u0131z bir s\u00fcre\u00e7le kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Bunun \u015fu an ilk etkileri neler oldu?<\/p>\n\n\n\n

Sena: <\/strong>Olduk\u00e7a k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar\u0131 oldu ve olacak. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fu an k\u00fcrtaj\u0131n sadece anayasal hak olmaktan \u00e7\u0131kmas\u0131 de\u011fil, kriminalize olmas\u0131 s\u00f6z konusu. Y\u00fcksek Mahkeme\u2019nin Roe karar\u0131n\u0131 bozmas\u0131yla, k\u00fcrtaj hakk\u0131 karar\u0131 anayasal dolay\u0131s\u0131yla federal bir mevzu olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p eyaletlerin inisiyatifine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f oldu. Dolay\u0131s\u0131yla valilik ve yasama organlar\u0131 pozisyonlar\u0131n\u0131n k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 Cumhuriyet\u00e7i partinin elinde oldu\u011fu eyaletlerde k\u00fcrtaj hakk\u0131na k\u0131s\u0131tlamalar getirilebilecek, k\u00fcrtaj yasal olarak engellenebilecek ve bir\u00e7o\u011funda bunun da \u00f6tesine gidilerek k\u00fcrtaj su\u00e7 kapsam\u0131na sokulabilecek.<\/p>\n\n\n\n

\u0130lk a\u015famada en az 26 eyalette k\u00fcrtaja de\u011fi\u015fen oranlarda k\u0131s\u0131tlama ve yasak getirilmesi bekleniyor. Ve ilk a\u015famada derken \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki birka\u00e7 g\u00fcn ve haftadan bahsediyorum ki karar\u0131n bozulmas\u0131yla eyaletler pat\u0131r pat\u0131r k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 uygulamalar\u0131 devreye soktular bile. Bunu da a\u00e7\u0131klayay\u0131m biraz.<\/p>\n\n\n\n

\u0130lk verdi\u011fim \u00f6rne\u011fi hat\u0131rlarsan\u0131z, Virginia\u2019da evlilik d\u0131\u015f\u0131 seksi su\u00e7 sayan bir eyalet yasas\u0131 var ama bu anayasal hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerle \u00e7eli\u015fti\u011fi i\u00e7in uygulanam\u0131yor diye. Benzer \u015fekilde Amerika\u2019da dokuz eyaletin eyalet yasalar\u0131 k\u00fcrtaj\u0131 zaten yasakl\u0131yordu Roe \u00f6ncesinden beri ama bu yasalar Roe karar\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011finden beri uygulanam\u0131yordu. \u015eimdi Roe bozulunca bu yasalar\u0131n uygulanmamas\u0131 i\u00e7in bir engel kalmam\u0131\u015f oldu ve yasalar direkt devreye girdiler. \u00d6rne\u011fin Alabama, Arizona, Arkansas, Mississippi, Oklahoma gibi Cumhuriyet\u00e7ilerin kontrol\u00fcndeki derin g\u00fcney eyaletlerinde durum bu. Michigan ve Wisconsin gibi eyaletler de var \u015fu an Demokratlar\u0131n kontrol\u00fcnde olan ama k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 eski eyalet yasalar\u0131 olan. \u00d6rne\u011fin Wisconsin’in eyalet ba\u015fsavc\u0131s\u0131, Roe karar\u0131 bozulunca bu eski k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 yasay\u0131 uygulamaya sokmayacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi, ama tabii bu lafta kalan bir durum. Yani biri bir k\u00fcrtaj klini\u011fine dava a\u00e7sa “yasa b\u00f6yle diyor ama k\u00fcrtaj yap\u0131yorsun” diye a\u00e7abilir. Dolay\u0131s\u0131yla eyaletteki t\u00fcm k\u00fcrtaj sa\u011flayan klinikler cuma g\u00fcn\u00fc hizmetlerini ask\u0131ya ald\u0131lar mesela.<\/p>\n\n\n\n

Kimi eyaletler var, topyek\u00fbn k\u00fcrtaj\u0131 yasaklamak yerine zorla\u015ft\u0131rma yoluna gidiyorlar. \u00d6rne\u011fin Virginia yasal k\u00fcrtaj s\u00fcresini 24 haftadan 15 haftaya \u00e7ekmek i\u00e7in yasa tasar\u0131s\u0131 haz\u0131rl\u0131yor \u015fu an. \u201cKalp at\u0131\u015f\u0131 yasas\u0131\u201d ge\u00e7irmeyi planlayan bir s\u00fcr\u00fc eyalet var. Yani fet\u00fcs\u00fcn kalbinin atmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 6. haftaya \u00e7ekecekler yasal k\u00fcrtaj s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 ki bu, pratikte k\u00fcrtaj\u0131 neredeyse imk\u00e2ns\u0131z hale getirmek demek. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir birey hamile oldu\u011fu genelde bir sonraki ay regl olmay\u0131nca anl\u0131yor test yap\u0131p vs. Eh zaten hamileli\u011fin s\u00fcresinin medikal olarak son reglin ilk g\u00fcn\u00fcnden itibaren hesapland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, hamile oldu\u011funu anlayabilece\u011fin en erken vakitte anlad\u0131n diyelim, zaten o anda bile d\u00f6rt haftal\u0131k hamile say\u0131l\u0131yorsun. \u0130ki hafta i\u00e7erisinde \u015fimdi t\u00fcm bu yasaklarla doluluk oranlar\u0131 iyice tavan yapacak bir klinikte randevu mu bulacaks\u0131n, para m\u0131 denkle\u015ftireceksin, muhtemelen \u015fehir d\u0131\u015f\u0131nda bir yere gitmen gerekecek onu mu ayarlayacaks\u0131n\u2026. Fiilen imk\u00e2ns\u0131z. Ayr\u0131ca bir ankete g\u00f6re de \u015fu an Amerikal\u0131lar\u0131n y\u00fczde 49\u2019u acil 400 dolara ihtiya\u00e7lar\u0131 olmalar\u0131 durumunda bu paray\u0131 bulu\u015fturamayaca\u011f\u0131n\u0131 beyan etmi\u015f. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn yani.<\/p>\n\n\n\n

Geri d\u00f6nersek bu kalp at\u0131\u015f\u0131 yasas\u0131 genelde \u201ctrigger law<\/em>\u201d yani tetik yasas\u0131 denen yasal d\u00fczenlemeler kapsam\u0131nda pek \u00e7ok eyalette devreye sokulacak. Bu \u015fekilde tetik yasas\u0131 olan 13 eyalet var \u015fu an ve as\u0131l durum buralarda olduk\u00e7a vahim. Tetik yasas\u0131 da \u015fu demek. Roe \u00f6ncesi eyalet yasalar\u0131nda k\u00fcrtaj yasa\u011f\u0131 olmayan ama tutucu y\u00f6netimleri olan eyaletler 1973\u2019ten beri artan s\u0131kl\u0131kta hep k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 yasalar haz\u0131rlay\u0131p ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Mesela pandeminin ba\u015f\u0131nda Cumhuriyet\u00e7iler k\u00fcrtaj\u0131 zorunlu olmayan sa\u011fl\u0131k hizmeti kapsam\u0131na sokmaya \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in yasa tasar\u0131lar\u0131 sundular ya, bu da bunun bir par\u00e7as\u0131. Ama bu yasalar ya mahkemeler taraf\u0131ndan Roe emsal g\u00f6sterilerek bloke ediliyorlard\u0131 ya da yasa tasar\u0131s\u0131 olarak kabul edilmi\u015f, imzalanm\u0131\u015f \u015fekilde bekletiliyorlard\u0131 do\u011fru anda devreye sokulmak i\u00e7in. Bu yasalar nas\u0131l yaz\u0131ld\u0131klar\u0131na g\u00f6re birer birer devreye girecekler \u015fimdi. Kimi diyor ki Roe kalkar kalkmaz devreye girecek, kimi diyor ki 30 g\u00fcn bekleme s\u00fcresi sonras\u0131 devreye girecek. \u0130\u015fte bu son d\u00f6nemlerde yaz\u0131lm\u0131\u015f tetik yasalar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131k\u0131 yasaklar ya da cezai yapt\u0131r\u0131mlar getiriyor k\u00fcrtaja. \u00d6rne\u011fin, Louisiana\u2019da 2006 y\u0131l\u0131nda ve Teksas\u2019ta 2019 y\u0131l\u0131nda kabul edilen ve bekletilen k\u00fcrtaj yasalar\u0131 vard\u0131. Benzer yasalar ve alt\u0131 haftadan sonra k\u00fcrtaj\u0131 hayati tehlike olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece yasakl\u0131yorlar -dikkatinizi \u00e7ekiyorum, tecav\u00fcze u\u011fray\u0131p hamile kalsan\u0131z bile k\u00fcrtaj olam\u0131yorsunuz. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda k\u00fcrtaj\u0131 yapt\u0131ran, yard\u0131m ve yatakl\u0131k eden herkes -ki buna \u00f6rne\u011fin k\u00fcrtaj yapt\u0131rmak i\u00e7in gitti\u011finiz yere sizi g\u00f6t\u00fcren taksi \u015fof\u00f6r\u00fc de dahil- birinci ya da ikinci derece adam \u00f6ld\u00fcrmekten yarg\u0131lan\u0131p 14 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 alabiliyor ve 10 bin-100 bin aras\u0131 de\u011fi\u015fen para cezas\u0131na da \u00e7arpt\u0131r\u0131labiliyor.<\/p>\n\n\n\n

Sistematik \u0131rk\u00e7\u0131 bir d\u00fczenin \u00fcst\u00fcne gelen bu k\u00fcrtaj yasaklar\u0131 tabii ki toplumun en fazla s\u00f6m\u00fcr\u00fclen ve marjinalle\u015ftirilen kesimleri olan siyahlar\u0131, yerli halk\u0131, LGBT\u0130+ bireyleri, zihinsel ya da fiziksel bir sakatl\u0131\u011f\u0131 olan bireyleri, tutuklular\u0131 orant\u0131s\u0131z bir \u015fekilde daha fazla etkileyecek.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

ABD rejiminin sistematik \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k \u00fczerine y\u00fckselmesine kar\u015f\u0131 olan \u00f6fkeyi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck George Floyd\u2019un katli sonras\u0131nda. Siyahlar beyazlardan y\u00fczde 50 daha fazla tutuklanma riskine sahip, ayn\u0131 su\u00e7u i\u015fleseler bile beyazlardan \u00e7ok daha fazla cezai yapt\u0131r\u0131ma maruz b\u0131rak\u0131l\u0131yorlar vs. \u015eimdi b\u00f6yle sistematik \u0131rk\u00e7\u0131 bir d\u00fczenin \u00fcst\u00fcne gelen bu k\u00fcrtaj yasaklar\u0131 tabii ki toplumun en fazla s\u00f6m\u00fcr\u00fclen ve marjinalle\u015ftirilen kesimleri olan siyahlar\u0131, yerli halk\u0131, LGBT\u0130+ bireyleri, zihinsel ya da fiziksel bir sakatl\u0131\u011f\u0131 olan bireyleri, tutuklular\u0131 orant\u0131s\u0131z bir \u015fekilde daha fazla etkileyecek. Ve bu gruplar toplumsal cinsiyete dayal\u0131 \u015fiddete, tacize, tecav\u00fcze zaten en fazla maruz kalan gruplar. Yani \u015fu an kurtar\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6lge olarak lanse edilen k\u00fcrtaj\u0131n eyalet \u00e7ap\u0131nda yasal oldu\u011fu 16 eyalet var. Bu eyaletlerden en \u201cilerici\u201d olan\u0131 olarak bilinen Kaliforniya eyaletinde bulunan hapishanelerdeki tutuklu ve b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu siyah olan yakla\u015f\u0131k 1000 kad\u0131n\u0131n zorla ve r\u0131zalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 biliyoruz, daha iki sene \u00f6nce patlayan bir vaka bu. S\u0131n\u0131f d\u00fc\u015fman\u0131 ve \u0131rk\u00e7\u0131 politikalarla birle\u015fince Roe karar\u0131n\u0131n bozulmas\u0131n\u0131n \u00e7arpan etkisi feci olacak.<\/p>\n\n\n\n

Ba\u015flarda s\u00f6yledim. Durum hi\u00e7bir zaman g\u00fcll\u00fck g\u00fclistanl\u0131k de\u011filken bile Amerika\u2019da senede yakla\u015f\u0131k 930 bin k\u00fcrtaj ger\u00e7ekle\u015fiyordu diye. \u015eimdi bu eyalet yasaklar\u0131yla kapanacak ba\u011f\u0131ms\u0131z klinikleri de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek bu, daha \u00e7ok merdiven alt\u0131 k\u00fcrtaj demek ve k\u00fcrtaj olmak isteyen daha \u00e7ok bireyin bu nedenle \u00f6lmesi demek. \u00d6lmesi diyorum ama bu asl\u0131nda baya\u011f\u0131 devlet eliyle ger\u00e7ekle\u015ftirilecek cinayetler olacak. Tablo ger\u00e7ekten korkun\u00e7 yani.<\/p>\n\n\n\n

Tabii olaya daha geni\u015f \u00e7er\u00e7eveden bakarsak bu karar pek \u00e7ok di\u011fer gerici karar\u0131n da \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7abilecek bir potansiyele sahip. S\u00f6z konusu kad\u0131nlar ve LGBT\u0130+lar olunca sadece Y\u00fcksek Mahkeme karar\u0131na ba\u011fl\u0131 pek \u00e7ok hak var Amerika\u2019da. En \u00e7ok konu\u015fulan\u0131 e\u015fcinsel evlilik mesela. Ama ayn\u0131 \u015fekilde gey seks ve belki inanmayacaks\u0131n\u0131z ama do\u011fum kontrol y\u00f6ntemlerinin kullan\u0131m\u0131 da yasal korumaya sahip olmayan, sadece y\u00fcksek mahkeme kararlar\u0131na ba\u011fl\u0131 anayasal haklar\u2026 Bu tabii bir felaket senaryosu ama etkisinin ve \u00e7arpan etkisinin ne olabilece\u011fini ortaya koymak a\u00e7\u0131s\u0131ndan vurgulamak istedim.<\/p>\n\n\n\n

Cemre: <\/strong>Neden \u015fimdi al\u0131nd\u0131 peki bu karar? Zamanlamas\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendirebiliriz? Yani, \u00e7ok uzun s\u00fcredir buna ili\u015fkin bir m\u00fccadele varm\u0131\u015f zaten, t\u00fcm d\u00fcnyada k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 hareketin g\u00fc\u00e7lendi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz ama ABD’de bu karar\u0131n bu d\u00f6nemde bozulmas\u0131n\u0131n \u00f6zel bir anlam\u0131 var m\u0131?<\/p>\n\n\n\n

Sena: <\/strong>\u015eimdi burada birka\u00e7 fakt\u00f6r var san\u0131r\u0131m. \u00d6ncelikle \u015funu tekrar belirteyim: Bu, d\u00fcnden bug\u00fcne olmu\u015f bir \u015fey de\u011fil. K\u00fcrtaj hakk\u0131na y\u0131llard\u0131r sald\u0131r\u0131l\u0131yordu ve maalesef ki Amerika\u2019da kad\u0131nlar bu hakk\u0131n \u00fclke \u00e7ap\u0131nda yasalla\u015fmas\u0131, geri \u00e7ekilebilecek bir Y\u00fcksek Mahkeme karar\u0131na b\u0131rak\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctemediler. Yani Arjantin\u2019deki gibi bir Ye\u015fil Dalga hi\u00e7 olmad\u0131 Amerika\u2019da. Bundan kast\u0131m bu konuda \u00e7al\u0131\u015fan gruplar, \u00f6rg\u00fctler vs. yok de\u011fil; asl\u0131nda \u00e7ok fazla var. Ama m\u00fccadele hep eyalet bazl\u0131, savunma pozisyonunda ve s\u00f6yledi\u011fim gibi reformist ve hak aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 mahkemelere kilitleyen bir yol izledi. Bu hem kad\u0131n hareketinin bir eksikli\u011fi hem de ko\u015fullar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bir durum. 1973\u2019ten beri eyaletler baz\u0131nda bu anayasal hakka o kadar sald\u0131r\u0131l\u0131yor ki, \u015fu yasa ge\u00e7ti bunu bloke edelim, bu yasay\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131lar bunu engelleyelim derken m\u00fccadelenin kendisi yasal stratejilere ve \u00e7er\u00e7eveye kilitleniyor. Yani 1968’lerdeki \u201cpatriyarka elini bedenlerimizden \u00e7ek\u201d gibi k\u00fcrtaj\u0131 feminist bir perspektiften ele alan m\u00fccadele, Roe kazan\u0131m\u0131yla geri ve reformist bir hatta \u00e7ekildi. Ve demin de belirtti\u011fim gibi maalesef ki k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131tlar\u0131 k\u00fcrtaj yanl\u0131lar\u0131ndan hep \u00e7ok daha \u00f6rg\u00fctl\u00fcyd\u00fc, hem sokakta hem de y\u00f6netimde sahip olduklar\u0131 koltuklar bak\u0131m\u0131ndan.<\/p>\n\n\n\n

Reformist \u00e7izgiden bir kast\u0131m da k\u00fcrtaj\u0131n ana ak\u0131m medyada ve politik s\u00f6ylemde \u00e7ift tarafl\u0131 bir olay gibi \u00e7er\u00e7evelenmesi, ki bu s\u00f6ylem Cumhuriyet\u00e7ilerden oldu\u011fu kadar, hatta daha bile fazla Demokratlardan da y\u00fckseliyor. Yani \u015fu: Bir yanda k\u00fcrtaj isteyen kad\u0131nlar var, di\u011fer yanda buna kar\u015f\u0131 olan muhafazak\u00e2rlar var ve her iki grup da kendilerince hakl\u0131lar ve devlet de sanki bunlar aras\u0131nda bir arabulucu olmal\u0131 \u015feklinde lanse ediliyor olay. Kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi, kad\u0131n haklar\u0131, patriyarkal beden tahakk\u00fcm\u00fcn\u00fcn reddi \u00fczerinden, bu olay\u0131n tarafl\u0131l\u0131kla ilgili bir mevzu de\u011fil vazge\u00e7ilemez bir hak oldu\u011fu esas\u0131 \u00fczerinden \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir m\u00fccadeleyle yakla\u015f\u0131lamad\u0131 maalesef ki k\u00fcrtaj konusuna.<\/p>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 s\u00f6yledikten sonra “Neden bu d\u00f6nemde geri \u00e7ekildi bu karar?” diye soracak olursak… Genel \u00e7er\u00e7eveden bak\u0131nca k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131n artmas\u0131 sadece Amerika\u2019ya \u00f6zg\u00fc de\u011fil, d\u00fcnya konjonkt\u00fcr\u00fc i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken bir durum bence. Ekonomik kriz d\u00f6nemlerinde ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fc ve i\u015fg\u00fcc\u00fc fazlas\u0131na olan kapitalist ihtiyac\u0131n artmas\u0131 ve k\u00fcrtaj hakk\u0131n\u0131n pek \u00e7ok \u00fclkede geri al\u0131nmak istenmesi tesad\u00fcfi bir d\u00f6nemsel denklik de\u011fil, \u00f6ncelikle bu \u015fekilde okumak laz\u0131m durumu. \u0130stisnalar yok mu? Var elbette. Mesela Arjantin, mesela Meksika. Ama bu istisnalar kad\u0131n hareketinin politik olarak \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir \u015fekilde sokaklardan \u00e7ekilmedi\u011fi ve senelerce verilen m\u00fccadeleler sonucunda ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi tekrar ABD \u00f6zeline d\u00f6nersek, neden \u015fimdi? Genel olarak bakacak olursak Trump\u2019\u0131n atad\u0131\u011f\u0131 son \u00fc\u00e7 Y\u00fcksek Mahkeme yarg\u0131c\u0131yla Mahkeme\u2019nin k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 \u00e7o\u011funlu\u011fa sahip oldu\u011fu zaten belliydi. Ama Y\u00fcksek Mahkeme yarg\u0131\u00e7lar\u0131 bir sabah kalk\u0131p da \u015fu Roe karar\u0131n\u0131 geri \u00e7ekelim diyemiyorlar. Konuyla ilgili \u00f6nlerine bir dava gelmesi gerekiyor, ki geldi. 2018 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131lan Dobbs vs. Jackson Kad\u0131n Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc (Dobbs, Jackson Kad\u0131n Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne kar\u015f\u0131) davas\u0131.<\/p>\n\n\n\n

2018\u2019de Mississippi eyaleti, gebeli\u011fin 15 haftas\u0131ndan sonra birka\u00e7 istisna d\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcm k\u00fcrtajlar\u0131 yasaklayan “Gestasyonel S\u00fcre Yasas\u0131” adl\u0131 bir yasa \u00e7\u0131kard\u0131. Mississippi’deki tek lisansl\u0131 k\u00fcrtaj klini\u011fi olan Jackson Kad\u0131n Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc ve doktorlar\u0131ndan biri, federal b\u00f6lge mahkemesinde yasaya itiraz ederek ve acil ge\u00e7ici yasaklama emri (TRO) talep ederek dava a\u00e7t\u0131. Yasaklama emri \u00e7\u0131kt\u0131, yasa bloke edildi ve bloke gerek\u00e7elerinden biri olarak Roe karar\u0131 emsal g\u00f6sterilince bu davan\u0131n Y\u00fcksek Mahkeme\u2019ye ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131ld\u0131. Dava May\u0131s 2021\u2019de Y\u00fcksek Mahkeme\u2019ye geldi ve \u015fu soru \u00fczerinden geldi: Mississippi yasas\u0131n\u0131n 15 haftal\u0131k gebelikten sonra neredeyse t\u00fcm k\u00fcrtajlar\u0131 yasaklamas\u0131 anayasal m\u0131d\u0131r? Aral\u0131k 2021\u2019de bu davan\u0131n ilk g\u00f6r\u00fc\u015fmesi ger\u00e7ekle\u015fti ve be\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fme sonucunda Y\u00fcksek Mahkeme 24 Haziran\u2019da durumun anayasaya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na karar verince emsal olan Roe karar\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f oldu. Dolay\u0131s\u0131yla burada “Neden \u015fimdi?” sorusuna verilecek cevap basit\u00e7e Y\u00fcksek Mahkeme\u2019nin \u00f6n\u00fcne bir dava geldi ve senelerdir beklenen o f\u0131rsat \u015fimdi \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu.<\/p>\n\n\n\n

Ama burada Y\u00fcksek Mahkeme\u2019yi akl\u0131yorum san\u0131lmas\u0131n l\u00fctfen. Yani Amerika\u2019daki kapitalist ve \u00f6zel m\u00fclkiyet sistemini korumak i\u00e7in yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 k\u0131l\u0131f\u0131yla tarihsel olarak patronlar ve burjuva devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n yan\u0131nda saf tutmu\u015f, \u00fcyeleri \u00fclke ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan atanan bir kurumdan bahsediyoruz. Ve bu kurumun \u00f6n\u00fcne senede yakla\u015f\u0131k 7000 dava geliyor ve aralar\u0131ndan 100-150 tanesini se\u00e7ip bakmaya karar veriyorlar. Dolay\u0131s\u0131yla, tamam belki \u00f6nlerine k\u00fcrtajla ilgili bir davan\u0131n gelip gelmeyece\u011fini \u00f6nceden bilemezler ama, mesela “South Dakota\u2019da \u015firketlerin suya kimyasal at\u0131k kar\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 ‘ya\u015fam hakk\u0131na sayg\u0131’y\u0131 ihlal eder mi?” konusundaki bir davaya bakmaya karar vermek yerine gidip de k\u00fcrtajla ilgili bu davaya bakmaya karar veriyorlar, yani bu bir politik tercih meselesi.<\/p>\n\n\n\n

Ve g\u00fcya kad\u0131n haklar\u0131 savunucusu oldu\u011funu iddia eden Demokrat Parti bir kez olsun Trump\u2019\u0131n atad\u0131\u011f\u0131 bu \u00fc\u00e7 yarg\u0131ca itiraz etmedi, ki bu yarg\u0131\u00e7lardan biri yarg\u0131\u00e7 Kavanough hakk\u0131nda \u00e7ok ciddi kad\u0131na y\u00f6nelik cinsel \u015fiddet su\u00e7lamalar\u0131 var! Kavanough\u2019ya ek olarak Yarg\u0131\u00e7 Clarence Thomas var, baba Bush taraf\u0131ndan atanan. Onun hakk\u0131nda da 90’larda g\u00f6reve atanmadan \u00f6nce cinsel taciz ve \u015fiddet su\u00e7lamalar\u0131 vard\u0131. Su\u00e7lamalar\u0131 yapan kad\u0131n Anita Hill, Amerikan Kongresi\u2019ne \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131p Senato\u2019da konu hakk\u0131nda d\u00fczenlenen duru\u015fmalarda dinlendi, Clarence Thomas bu g\u00f6reve atanmaya uygun mudur diye Kongre\u2019nin karar vermesi i\u00e7in. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6yledi\u011fim gibi Y\u00fcksek Mahkeme yarg\u0131\u00e7lar\u0131 ancak Kongre karar\u0131yla g\u00f6revden al\u0131nabiliyorlar. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeler tam anlam\u0131yla kad\u0131n\u0131n beyan\u0131n\u0131n esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, tersine kad\u0131n\u0131n sorgulan\u0131p yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 duru\u015fmalard\u0131. “Ger\u00e7ekten do\u011fruyu mu s\u00f6yl\u00fcyorsun? Olaylar\u0131 do\u011fru hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131na emin misin?” gibi sorularla. Bu duru\u015fmalar\u0131 y\u00f6neten Senato Yarg\u0131 Komitesi\u2019nin ba\u015fkan\u0131 ve duru\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda Anita Hill\u2019e en agresif bi\u00e7imde sald\u0131ran da \u015fu anki devlet ba\u015fkan\u0131 Demokrat Joe Biden\u2019d\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Yani Demokrat Parti, Trump\u2019\u0131n atad\u0131\u011f\u0131 bu \u00fc\u00e7 yarg\u0131ca resmi olarak hi\u00e7 itiraz etmedi \u00e7\u00fcnk\u00fc sonu\u00e7ta \u00fc\u00e7\u00fc de sonuna kadar \u015firketleri ve finansal oligar\u015fileri koruma yanl\u0131s\u0131 yarg\u0131\u00e7lar. Yani Demokrat Parti\u2019nin temel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 birebir temsil ediyorlar ve bu \u00e7\u0131karlar korundu\u011fu s\u00fcrece kim sallar kad\u0131n haklar\u0131n\u0131. Bu konuda \u00e7ok ge\u00e7mi\u015fe gitmeye gerek de yok. Son iki Demokrat Partili \u00fclke ba\u015fkan\u0131, yani Obama ve Biden\u2026 Her ikisinin de se\u00e7im vaatlerinden biri k\u00fcrtaj\u0131 federal yasa kapsam\u0131na al\u0131p yasalla\u015ft\u0131rmakt\u0131. Arayan bulur, her ikisinin de h\u00e2l\u00e2 tweet’leri duruyor \u201cben ba\u015fkan olunca k\u00fcrtaj\u0131 yasalla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131m\u201d diyen\u2026 Ama yapmad\u0131lar. Yani g\u00f6z g\u00f6re g\u00f6re k\u00fcrtaj hakk\u0131 kad\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 yarg\u0131\u00e7lar\u0131n eline \u00f6ylece b\u0131rakt\u0131 Demokrat Parti taraf\u0131ndan.<\/p>\n\n\n\n

Bence bu soruyu biraz de\u011fi\u015ftirerek sorabiliriz: May\u0131s ay\u0131na d\u00f6nelim ve \u201cBu karar neden \u015fimdi s\u0131zd\u0131r\u0131ld\u0131?\u201d diye soral\u0131m. Hat\u0131rlarsan\u0131z may\u0131s ay\u0131nda Politico<\/em> adl\u0131 bir web sitesi Dobbs vs. Jackson Kad\u0131n Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc davas\u0131na dair Y\u00fcksek Mahkeme\u2019nin ilk g\u00f6r\u00fc\u015f belgesini s\u0131zd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131 ve bu belge, bu dava karara ba\u011flan\u0131nca Roe\u2019nun d\u00fc\u015fece\u011finin ilk sinyalinin vermi\u015fti zaten. Ve k\u00fcrtaj\u0131n anayasal hak olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ihtimali ilk o zaman konu\u015fulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. Bence as\u0131l bu s\u0131z\u0131nt\u0131n\u0131n zamanlamas\u0131 olduk\u00e7a manidar.<\/p>\n\n\n\n

Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019y\u0131 i\u015fgalinde Biden\u2019\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 tutum, ABD\u2019de senelerdir g\u00f6r\u00fclmemi\u015f enflasyon oranlar\u0131, Biden rejiminin kendisine d\u00f6n\u00fck en b\u00fcy\u00fck beklenti olan pandemi kar\u015f\u0131s\u0131nda d\u00fczg\u00fcn ve halk yanl\u0131s\u0131 bir tutum almamas\u0131 ve bunlara ek olarak Biden y\u00f6netiminin ABD halk\u0131n\u0131n hi\u00e7bir yak\u0131c\u0131 ihtiyac\u0131na cevap verememesi, siyahlar\u0131n ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa maruz b\u0131rak\u0131lmas\u0131na son verilmesi, polis \u015fiddetine ve \u00e7evre k\u0131y\u0131m\u0131na son verilmesi, \u00f6\u011frenci bor\u00e7lar\u0131n\u0131n silinmesi (ki bu da Biden\u2019\u0131n se\u00e7im vaatlerinden biriydi), herkes\u00e7e eri\u015filebilir kamusal sa\u011fl\u0131k, g\u00f6\u00e7men toplama kamplar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 gibi\u2026 Hatta pek \u00e7ok konuda, \u00f6rne\u011fin g\u00f6\u00e7men politikalar\u0131nda verilen vaatler \u015f\u00f6yle dursun, Biden Trump\u2019tan bile daha agresif hareket etti\u2026<\/p>\n\n\n\n

Yani emperyalizminin i\u00e7inde bulundu\u011fu krizin faturas\u0131n\u0131 d\u00f6rt sene boyunca Trump\u2019a keserek Biden\u2019\u0131 bir kurtar\u0131c\u0131 gibi \u00f6ne s\u00fcren Demokrat Parti\u2019nin se\u00e7imleri kazanma h\u0131rs\u0131yla \u015fi\u015firdi\u011fi demokrasi ve e\u015fitlik balonu feci patlad\u0131. May\u0131s ay\u0131nda, yani tam bu s\u0131z\u0131nt\u0131 oldu\u011fu zaman, Biden\u2019\u0131n ve Demokrat Parti\u2019nin pop\u00fclerli\u011fi hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc ve [destek] y\u00fczde 30’lar civar\u0131ndayd\u0131. Ve sadece birka\u00e7 ay sonra, kas\u0131m ay\u0131nda Amerika\u2019da ara se\u00e7imler var; Amerikan Kongresi, yani Senato ve Temsilciler Meclisi se\u00e7imleri. \u015eu an Temsilciler Meclisi\u2019nde \u00e7o\u011funlukta olan Senato\u2019da ise 50-50 Cumhuriyet\u00e7ilerle kafa kafaya olan Demokrat Parti\u2019nin bu se\u00e7imlerden b\u00fcy\u00fck bir yenilgiyle \u00e7\u0131k\u0131p Kongre\u2019yi Cumhuriyet\u00e7ilerin ellerine teslim etmesi o kadar olas\u0131 ki\u2026 Bu noktada se\u00e7im kampanyalar\u0131n\u0131 canland\u0131rmaya, insanlara \u201cBize oy verin ki sizi kurtaral\u0131m\u201d demek i\u00e7in bir nedene ihtiya\u00e7lar\u0131 var. Ve bu s\u0131z\u0131nt\u0131 da tam bu noktada ger\u00e7ekle\u015fti i\u015fte, Demokrat Parti\u2019nin ara se\u00e7imlerde kullanabilece\u011fi bir koz olarak.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7ilerin, emek\u00e7ilerin, kad\u0131nlar\u0131n, siyahlar\u0131n, yerli halk\u0131n, LGBT\u0130+lar\u0131n yak\u0131c\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131 ve talepleri s\u00f6z konusu oldu\u011fu zaman Cumhuriyet\u00e7ilerin ve Demokratlar\u0131n ayn\u0131 madalyonun iki y\u00fcz\u00fc oldu\u011funu g\u00f6rebilmek i\u00e7in art\u0131k daha ka\u00e7 hakk\u0131n daha elimizden al\u0131nmas\u0131, ka\u00e7 siyah\u0131n daha polisler taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, ka\u00e7 okulun daha pompal\u0131 t\u00fcfekle taranmas\u0131 gerekiyor?<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bug\u00fcne kadar Kongre\u2019de \u00e7o\u011funlu\u011fa ve hatta s\u00fcper \u00e7o\u011funlu\u011fa sahip oldu\u011fu d\u00f6nemlerde bile k\u00fcrtaj\u0131 \u00fclke \u00e7ap\u0131nda yasalla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in ya da k\u00fcrtaja eri\u015fimin \u00f6n\u00fcnde en b\u00fcy\u00fck engellerden biri olan Hyde Kanunu\u2019nu feshetmek i\u00e7in tek bir ad\u0131m atmam\u0131\u015f olan Demokrat Parti, \u015fimdi k\u00fcrtaj\u0131 bir se\u00e7im propagandas\u0131 malzemesi haline getirerek, \u00fcrkek bir iki yara band\u0131 uygulamay\u0131 devreye sokarak, ama yap\u0131sal hi\u00e7bir de\u011fi\u015fiklik \u00f6ne s\u00fcrmeksizin kad\u0131nlar\u0131n bedeni \u00fczerinden kendi derin krizini a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015facak. Ne yapacak mesela? Birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce, mesela ge\u00e7en se\u00e7imlerde Demokrat Parti ba\u015fkan aday adaylar\u0131ndan Elizabeth Warren, Biden\u2019a a\u00e7\u0131k bir mektup yazarak acil al\u0131nabilecek \u00f6nlemleri listeledi. Bunlar\u0131n i\u00e7inde \u00f6rne\u011fin \u015f\u00f6yle \u015feyler var: k\u00fcrtaj\u0131n yasal oldu\u011fu eyaletlere seyahat eden insanlar i\u00e7in ula\u015f\u0131m yard\u0131m\u0131, \u00f6zellikle k\u00fcrtaj\u0131n su\u00e7 kapsam\u0131na girdi\u011fi ya da girece\u011fi eyaletlerde \u00f6zel sa\u011fl\u0131k ve konum verilerini korumak i\u00e7in federal medeni haklar yasalar\u0131n\u0131 geni\u015fletmek ya da \u00f6zel sa\u011fl\u0131k sigortalar\u0131n\u0131n k\u00fcrtaj\u0131 a\u00e7\u0131k sa\u011fl\u0131k hizmeti sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 kapsam\u0131na almas\u0131. Yani sigortan\u0131n k\u00fcrtaj\u0131n masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131 i\u00e7in seni y\u00f6nlendirdi\u011fi yere gitmen gerekmeyecek, kendin se\u00e7ti\u011fin yere de gidebileceksin… O kadar var olan durumu kabul eden ve sistem i\u00e7i \u00e7\u00f6z\u00fcmler ki bunlar, yani kad\u0131n haklar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131l\u0131yor resmen.<\/p>\n\n\n\n

Ki \u015fu an bile Demokrat Parti milletvekili ve senat\u00f6rleri isteseler Temsilciler Meclisi ya da Senato\u2019da k\u00fcrtaj\u0131n yasalla\u015fmas\u0131na d\u00f6n\u00fck bir yasa tasar\u0131s\u0131 sunabilir ve bunun i\u00e7in bast\u0131rabilirler. Ama yapmayacaklar. Ve bu kas\u0131m ay\u0131ndaki ara se\u00e7imler i\u00e7in “K\u00fcrtaj yanl\u0131s\u0131 ne kadar aday\u0131m\u0131z varsa destekleyece\u011fiz, Kongre\u2019yi k\u00fcrtaj yanl\u0131lar\u0131yla dolduraca\u011f\u0131z” gibi bir vaatte bulunuyorlar \u015fu an. Bunun ger\u00e7ekte b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in de bir \u00f6rnek vermi\u015f olay\u0131m: An itibar\u0131yla en s\u0131k\u0131 k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 yasaya sahip olacak eyaletlerden biri olan Teksas eyaletinde 2020 y\u0131l\u0131nda 28. B\u00f6lge yasama organ\u0131 se\u00e7imleri i\u00e7in Demokrat Parti’den iki aday vard\u0131 ve bu iki aday Demokrat Parti \u00f6n se\u00e7imlerinde birbiriyle yar\u0131\u015ft\u0131. Biri parti i\u00e7inde Sanders\u2019\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi g\u00f6rece \u201cilerici\u201d kamp\u0131n par\u00e7as\u0131, k\u00fcrtaj\u0131n yasalla\u015fmas\u0131 konusunda aktif \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fcten ve se\u00e7im kampanyas\u0131n\u0131 kurumsal destek almadan y\u00fcr\u00fcten Jessica Cisneros, di\u011feri de k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 olmas\u0131yla bilinen ve eyalette ge\u00e7irilen k\u00fcrtaj yasas\u0131na evet oyu kullanm\u0131\u015f Henry Cuellar isimli zengin, beyaz, erkek Demokrat Parti Temsilciler Meclisi \u00fcyesi. Jessica Cisneros yakla\u015f\u0131k 3000 oyla yani y\u00fczde 4\u2019l\u00fck bir farkla kaybetti yar\u0131\u015f\u0131. Bu sene bu se\u00e7imler yeniden yap\u0131ld\u0131 ve may\u0131s sonunda yani Roe karar\u0131yla ilgili s\u0131z\u0131nt\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra yap\u0131ld\u0131. Demokrat Parti, Jessica Cisneros\u2019un kazanmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in kurumsal olarak Henry Cuellar\u2019\u0131n kampanyas\u0131na milyonlarca dolar ak\u0131tt\u0131 ve 281 oyla gene kaybetti Cisneros.<\/p>\n\n\n\n

Bunlar\u0131 anlat\u0131yorum ve s\u00fcrekli Demokrat Parti\u2019nin ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne vurgu yap\u0131yorum \u00e7\u00fcnk\u00fc gerek Amerika\u2019da olsun, gerek burada olsun Roe karar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi hep “Sonunda Cumhuriyet\u00e7ilerin istedi\u011fi oldu, bu Trump\u2019\u0131n zaferi ama buna kar\u015f\u0131l\u0131k Demokrat Parti k\u00fcrtaj\u0131 savunmaya devam ediyor” \u015feklinde lanse ediliyor. Bu durumun b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in \u00f6zellikle vurguluyorum bunu. \u0130\u015f\u00e7ilerin, emek\u00e7ilerin, kad\u0131nlar\u0131n, siyahlar\u0131n, yerli halk\u0131n, LGBT\u0130+lar\u0131n yak\u0131c\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131 ve talepleri s\u00f6z konusu oldu\u011fu zaman Cumhuriyet\u00e7ilerin ve Demokratlar\u0131n ayn\u0131 madalyonun iki y\u00fcz\u00fc oldu\u011funu g\u00f6rebilmek i\u00e7in art\u0131k daha ka\u00e7 hakk\u0131n daha elimizden al\u0131nmas\u0131, ka\u00e7 siyah\u0131n daha polisler taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, ka\u00e7 okulun daha pompal\u0131 t\u00fcfekle taranmas\u0131 gerekiyor, diye sorulmas\u0131 gerekiyor ve buradan bizim de kendi ad\u0131m\u0131za, kendi \u00fclke ko\u015fullar\u0131m\u0131za d\u00f6n\u00fck \u00e7ok b\u00fcy\u00fck dersler \u00e7\u0131kartabilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n

Cemre: <\/strong>T\u00fcm s\u00f6ylediklerinden yola \u00e7\u0131karak belki de \u015funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek gerekiyor: Hi\u00e7bir kazan\u0131m\u0131n -ki bu Roe karar\u0131n\u0131n \u00e7ok k\u0131smi bir kazan\u0131m oldu\u011funu da g\u00f6r\u00fcyoruz- asl\u0131nda daimi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, sonsuza kadar s\u00fcremeyece\u011fini ve esas olan\u0131n asl\u0131nda kazan\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 garanti alt\u0131na almak ad\u0131na kapitalizme kar\u015f\u0131, patriyarkaya kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi sonuna kadar g\u00f6t\u00fcrmek oldu\u011funu, \u00f6rg\u00fctl\u00fc olmak oldu\u011funu g\u00f6steriyor. \u00d6zellikle bu s\u00fcrecin Demokratlar taraf\u0131ndan da, Cumhuriyet\u00e7iler taraf\u0131ndan da nas\u0131l oy potansiyeli olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, nas\u0131l se\u00e7im malzemesi haline getirildi\u011fi de \u00e7ok a\u00e7\u0131k. Buradan yola \u00e7\u0131karak \u015fu soruya ge\u00e7mek istiyorum: Bu karar sonras\u0131nda feministlerin, bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fck eyalette, \u015fehirde sokaklara \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck, seferberliklerin oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck ama genel tabloyu yorumlayacak olursan bug\u00fcn feministler, kad\u0131n ve LGBT\u0130+ \u00f6rg\u00fctleri, emek \u00f6rg\u00fctleri bu karar kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l bir tutum al\u0131yor, neler \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor, neler yap\u0131l\u0131yor?<\/p>\n\n\n\n

Sena:<\/strong> As\u0131l kritik soru ne yapmal\u0131 sorusu san\u0131r\u0131m. \u00d6nceki t\u00fcm s\u00f6ylediklerimden de asl\u0131nda vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z nokta, d\u00fczen partilerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadelenin gereklili\u011fi. B\u00f6ylesi bir m\u00fccadele hatt\u0131 \u00f6r\u00fcl\u00fcp k\u00fcrtaj hakk\u0131n\u0131n bireysel bir \u201cmahremiyet\u201d ya da ki\u015filerin de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 ve yasal birtak\u0131m strateji ve oyunlar \u00fczerinden \u015fekillenen bir konu olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p kad\u0131nlar\u0131n kurtulu\u015f m\u00fccadelesinin par\u00e7as\u0131 olan politik ve toplumsal bir talep olarak savunulmas\u0131 gerekiyor. Bu yasal aya\u011f\u0131 da olan bir m\u00fccadele, evet, ama bu salt yasal bir m\u00fccadele de\u011fil. Bu noktada ben mesela Arjantin\u2019deki kad\u0131nlar\u0131n m\u00fccadelesinin Amerikal\u0131 kad\u0131nlar i\u00e7in, hepimiz i\u00e7in referans al\u0131nabilecek, \u00f6rnek te\u015fkil etti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Arjantinli kad\u0131nlar seneler boyunca sokaklar\u0131 terk etmeyerek art\u0131k d\u00fcnyada devam eden k\u00fcrtaj m\u00fccadelelerinin sembol\u00fc haline gelen Ye\u015fil Dalga hareketi ba\u015flatt\u0131lar ulusal \u00e7apta. Devrimci sol partilerin, emek \u00f6rg\u00fctlerinin, ba\u011f\u0131ms\u0131z feministlerin de i\u00e7inde bulundu\u011fu geni\u015f bir platformla bu hareket k\u00fcrtaj m\u00fccadelesinin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti ve en temel slogan\u0131 “Haklar kongrelerde onaylan\u0131r ama sokaklarda kazan\u0131l\u0131r”d\u0131. Bu slogan, ne yapmal\u0131 sorusunun \u00f6zet bir cevab\u0131 bence. Kad\u0131nlar haklar\u0131na sahip \u00e7\u0131kmal\u0131 ve d\u00fczen partilerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir m\u00fccadele \u00f6rg\u00fctleyerek sokaklar\u0131 kesinlikle terk etmemeli.<\/p>\n\n\n\n

\u015eu an bile h\u00e2l\u00e2 Amerika\u2019n\u0131n pek \u00e7ok \u015fehrinde protestolar ger\u00e7ekle\u015fiyor. Kad\u0131nlar sokaklarda k\u00fcrtaj hakk\u0131na sahip \u00e7\u0131k\u0131yorlar, \u00e7o\u011fu yerde polis bask\u0131s\u0131 ve \u015fiddetine maruz kalarak. Ancak bu protestolar olduk\u00e7a \u00f6rg\u00fcts\u00fcz ve birbiriyle koordinasyon i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015fmiyor. Yani bizim \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nden \u00e7ekilme ihtimaline bile verdi\u011fimiz o topyek\u00fbn m\u00fccadele Amerika\u2019da kurulamad\u0131. \u00c7o\u011fu yerde k\u00fcrtaj hakk\u0131n\u0131 savunan STK’lerin, bu protestolar\u0131n d\u00fczenleyicisi ve protestolar durulunca sonraki ad\u0131m olarak \u201cEylemimizi yapt\u0131k, \u015fimdi yasal stratejimiz nedir? Hangi politikac\u0131dan neyi talep edece\u011fiz?\u201d sorusuna d\u00f6nmesi, Demokrat Parti\u2019nin ayn\u0131 George Floyd\u2019un katli sonras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen seferberlikleri kapit\u00fcle etti\u011fi gibi k\u00fcrtaj hakk\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan eylemleri de kapit\u00fcle etmesi maalesef \u00e7ok muhtemel.<\/p>\n\n\n\n

Eylemlilikler d\u0131\u015f\u0131nda, pek \u00e7ok \u015fehir ve eyalet g\u00fcvenli k\u00fcrtaj b\u00f6lgesi ilan edilmeye ba\u015fland\u0131. K\u00fcrtaj klinikleri fon ve ba\u011f\u0131\u015f topluyor k\u00fcrtaj olmak isteyen kad\u0131nlar\u0131n prosed\u00fcr ve seyahat masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilmek i\u00e7in. Kad\u0131nlar b\u00f6lge b\u00f6lge organize oluyorlar mesela ve a\u011flar kuruyorlar, \u015furada ya\u015f\u0131yorum buraya k\u00fcrtaj olmaya gelen biri benim evimde bedavaya kalabilir, diye. Ya da bilgilendirici toplant\u0131lar yap\u0131l\u0131yor konu hakk\u0131nda, \u00f6rne\u011fin internet \u00fczerinden k\u00fcrtaj haplar\u0131na nas\u0131l, hangi web sitelerinden eri\u015filir gibi. Bu arada bunlar zaten uzun zamand\u0131r halihaz\u0131rda yap\u0131lan \u015feylerdi, \u015fu an sadece \u00e7ok daha fazla insan y\u00fcz\u00fcn\u00fc bu kampanyalara ve eylemliliklere d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda. Ve tabii ki bunlar yap\u0131lmas\u0131n demiyorum, k\u00fcrtaj gibi temel bir hakka eri\u015fim konusunda acil olarak \u00fcretilen, \u00fcretilmesi gereken cevaplar bunlar. Ama ayn\u0131 zamanda m\u00fccadele sadece bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 kald\u0131k\u00e7a savunma hatt\u0131na s\u0131k\u0131\u015facak. Sokaklar\u0131 terk etmemek, m\u00fccadeleyi pratik oldu\u011fu kadar politik olarak da \u00f6rg\u00fctleyebilmek bu y\u00fczden \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n

Protestolara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda inan\u0131lmaz bir \u00f6fke ve m\u00fccadele azmi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor zaten, ayn\u0131 burada bizim eylemlerimizde oldu\u011fu gibi. Ama m\u00fccadelenin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir politik hat olu\u015fturmas\u0131na, b\u00fcy\u00fcmesine ve savunma pozisyonundan \u00e7\u0131kmas\u0131na d\u00f6n\u00fck \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ve bu \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011flayacak taleplerin maalesef eksik oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu talepler ne olabilir? Tabii ki temel talep paras\u0131z, g\u00fcvenli ve eri\u015filebilir yasal k\u00fcrtaj. Bu talebin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in kritik olan bir ba\u015fka talep, paras\u0131z ve kaliteli bir ulusal kamusal sa\u011fl\u0131k hizmeti sistemi, sa\u011fl\u0131kta \u00f6zel sigorta \u015firketlerinin zorbal\u0131klar\u0131na son verilmesi. Bir di\u011fer talep, Hyde Kanunu\u2019nun derhal geri \u00e7ekilmesi, ki bu asl\u0131nda bir b\u00fct\u00e7e talebi, \u00e7\u00fcnk\u00fc federal b\u00fct\u00e7enin k\u00fcrtaj i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyen bir kanun bu. Sadece k\u00fcrtaj de\u011fil, koruyucu cinsel sa\u011fl\u0131k hizmetleri bedava ve eri\u015filebilir olmal\u0131 ve bunlara b\u00fct\u00e7e ayr\u0131lmal\u0131, k\u00fcrtaj kliniklerinin say\u0131s\u0131 ve niteli\u011fi art\u0131r\u0131lmal\u0131, hastaneler k\u00fcrtaj yapabilmeli. K\u00fcrtaj bir tercih de\u011fil \u201czorunlu sa\u011fl\u0131k hizmeti\u201d say\u0131lmal\u0131 ve gebeli\u011fi sonland\u0131rma prosed\u00fcrlerinin -bu medikal k\u00fcrtaj (hap) ya da cerrahi k\u00fcrtaj olsun- kriminalize edilmesine son verilmeli.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm bu sayd\u0131klar\u0131m\u0131 halihaz\u0131rda talep eden olu\u015fumlar var. Planned Parenthood, Center for Reproductive Rights<\/em> gibi. Ancak s\u00f6yledi\u011fim gibi, bu olu\u015fumlar m\u00fccadeleyi genelde yasal hatta kilitliyorlar.<\/p>\n\n\n\n

Emek m\u00fccadelesi kapsam\u0131nda, k\u00fcrtaj hakk\u0131 talebi yan\u0131nda e\u015fde\u011fer i\u015fe e\u015fit \u00fccret, i\u015fyerlerinde toplumsal cinsiyete dayal\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa son gibi talepleri de y\u00fckselterek m\u00fccadeleyi b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir hattan kurmak gerekiyor.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\u00c7ok karamsar konu\u015fmu\u015f gibi oldum ama asl\u0131nda bir yandan da \u00fcmitliyim, yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc birincisi d\u00fcnyan\u0131n her yerinde kad\u0131nlar\u0131n ve LGBT\u0130+lar\u0131n m\u00fccadele azmine g\u00fcveniyorum. \u0130kincisi de \u015f\u00f6yle bir \u015fey g\u00f6zlemliyorum. Bundan birka\u00e7 sene \u00f6nce Y\u00fcksek Mahkeme kararlar\u0131 ya da \u00fclkedeki “demokratik d\u00fczeni” \u00e7o\u011fu Amerikal\u0131 sorgulam\u0131yordu, hatta tersine bunlar kutsal addedilen yap\u0131lard\u0131. Ama emperyalizmin krizi \u015fu an \u00f6yle bir noktada ki geni\u015f kitleler var olan bu yasal-politik d\u00fczenin \u00e7arklar\u0131n\u0131n sadece belirli bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak ad\u0131na olu\u015fturulmu\u015f bir d\u00fczen oldu\u011funu g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha \u00e7ok fark ediyorlar. Ve \u015fu ya da bu partiyi de\u011fil topyek\u00fbn kapitalist ataerkil \u0131rk\u00e7\u0131 sistemi sorgulamaya \u00e7ok daha a\u00e7\u0131klar. Bu sadece kad\u0131n ve LGBT\u0130+ hareketi i\u00e7in b\u00f6yle de\u011fil. Emek hareketi i\u00e7erisinde, sendikal hareket i\u00e7erisinde de senelerdir ya\u015fanmayan bir hareketlilik var Amerika\u2019da tabandan y\u00fckselen. O y\u00fczden \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde m\u00fccadelenin nas\u0131l \u015fekillenece\u011fini hep beraber g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n

Son olarak da konu a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fken belki sendikalardan ve emek \u00f6rg\u00fctlerinden bahsedebilirim biraz. Amerika\u2019daki \u00e7o\u011fu b\u00fcy\u00fck sendika ve konfederasyon Demokrat Parti\u2019nin himayesi alt\u0131nda maalesef ki ve sendikal b\u00fcrokrasi i\u015f\u00e7ilerin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 de\u011fil Parti\u2019nin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetiyor. Durum b\u00f6yleyken \u00e7o\u011fu sendika daha may\u0131s ba\u015f\u0131nda Y\u00fcksek Mahkeme’nin olas\u0131 karar\u0131 s\u0131zd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131klamalar yay\u0131mlad\u0131 ama bunu Demokrat Parti diliyle yapt\u0131lar mesela. “K\u00fcrtaj vazge\u00e7ilmez bir hakt\u0131r” demediler a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k. “Kad\u0131nlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 g\u00f6zeten cinsel sa\u011fl\u0131k ve \u00fcreme politikalar\u0131n\u0131n yan\u0131nday\u0131z” dediler ve bununla yetindiler. Sadece birka\u00e7 k\u00fc\u00e7\u00fck ve daha m\u00fccadeleci sendika -\u00f6rne\u011fin benim bildi\u011fim iki bas\u0131n i\u015f\u00e7ileri sendikas\u0131 var NewsGuild-CWA<\/em> ve Vox Media Union<\/em>– yenilenme d\u00f6nemi gelen toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kontratlar\u0131na \u015firketin k\u00fcrtaj yapt\u0131rmak isteyen \u00fcyelerinin klinik, ula\u015f\u0131m vs. her \u015fey dahil t\u00fcm masraflar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 talebini ekledi ve t\u00fcm talepler kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece greve \u00e7\u0131kacaklar\u0131n\u0131 ilan etti.<\/p>\n\n\n\n

Ve de mesela \u00e7e\u015fitli \u015firketler kamusal hassasiyetlere oynay\u0131p T\u0130S\u2019e ya da sendikaya gerek kalmaks\u0131z\u0131n \u201c\u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131m\u0131z\u0131n k\u00fcrtaj masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131z\u201d diye kamusal bir kahramanl\u0131\u011fa ve kad\u0131n haklar\u0131 savunuculu\u011funa giri\u015fti. \u00d6rne\u011fin bunu s\u00f6yleyen \u015firketlerden biri Starbucks, \u015fu an \u00fclke \u00e7ap\u0131nda i\u015f\u00e7ilerinin sendikal\u0131 olma m\u00fccadelesi i\u00e7inde oldu\u011fu sendika d\u00fc\u015fman\u0131 Starbucks. Bu kahramanl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131lar ama sendikala\u015fan \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n bu haktan yararlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 eklediler. Ya da bu uygulamay\u0131 ilk a\u00e7\u0131klayan \u015firketlerden biri finans devi JP Morgan\u2019d\u0131. Kad\u0131n haklar\u0131n\u0131 savunmaya merakl\u0131 JP Morgan\u2019da ayn\u0131 i\u015fi yapan kad\u0131nlar erkeklerden y\u00fczde 24,2 daha az maa\u015f al\u0131yor. Yani ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadelenin \u00f6n\u00fcn\u00fc kesmeye \u00e7al\u0131\u015fan bu tarz kahraman erkeklikleri de if\u015fa etmek gerekiyor ve emek m\u00fccadelesi kapsam\u0131nda, k\u00fcrtaj hakk\u0131 talebi yan\u0131nda e\u015fde\u011fer i\u015fe e\u015fit \u00fccret, i\u015fyerlerinde toplumsal cinsiyete dayal\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa son gibi talepleri de y\u00fckselterek m\u00fccadeleyi b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir hattan kurmak gerekiyor\u2026<\/p>\n\n\n\n

Cemre: <\/strong>Bir konu\u015fma iste\u011fi g\u00f6rd\u00fcm, Gizem’e de k\u0131sa bir s\u00f6z vermek istiyorum. Belki senin de s\u00f6ylediklerin ba\u011flam\u0131nda sorular\u0131 ya da katk\u0131lar\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Gizem: <\/strong>Sena zaten o kadar detayl\u0131 bilgi verdi ve hem de bu m\u00fccadeleyi anlatt\u0131 ki benim \u00e7ok \u00fczerine s\u00f6yleyecek bir \u015feyim yok, nutkum tutuldu. Biz ge\u00e7en sene bu zamanlarda Arjantin\u2019deki Ye\u015fil Dalga’y\u0131 konu\u015fuyorduk. Ya da Meksika\u2019da k\u00fcrtaj olan bir kad\u0131n i\u00e7in bir hapis cezas\u0131 talepli dava vard\u0131, onu konu\u015fuyorduk ama taksi \u015fof\u00f6r\u00fcn\u00fcn bile kasten adam \u00f6ld\u00fcrmeye i\u015ftirakle yarg\u0131lanma ihtimali ger\u00e7ekten korkun\u00e7. K\u00fcrtaj i\u00e7in kurtar\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6lgeler var, en az\u0131ndan bir yerde kad\u0131nlar k\u00fcrtaj olabiliyor, diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorduk ama b\u00f6yle bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan da \u00f6nemli bir deneyim ve ders.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019de de k\u00fcrtaj\u0131n fiili yasak meselesini konu\u015ftuk hep. Yani bir \u015feyin yasal olmas\u0131 ne kadar uyguland\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor sorusu\u2026 Biz bunu \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi d\u00f6neminde de konu\u015fmu\u015ftuk. Asl\u0131nda biz bu s\u00f6zle\u015fmeye ilk imza atan \u00fclkeydik ama fiilen uygulanmas\u0131 i\u00e7in de m\u00fccadeleyi devam ettiriyorduk.<\/p>\n\n\n\n

Maalesef k\u00fcrtaj da T\u00fcrkiye\u2019de b\u00f6yle bir konu. Asl\u0131nda yasal olarak ilerici bir noktada gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc 1983\u2019te bir n\u00fcfus planlamas\u0131 yasas\u0131yla beraber k\u00fcrtaj yasal hale getirilmi\u015f durumda. Ki bu bile bana kendimi garip hissettiriyor \u00e7\u00fcnk\u00fc bu kadar temel bir insan hakk\u0131n\u0131n n\u00fcfus planlamas\u0131 yasas\u0131 alt\u0131nda d\u00fczenlenmesi bile ironik. T\u00fcrkiye\u2019de bir\u00e7o\u011fumuzun bildi\u011fi gibi 10 haftaya kadar olan gebeliklerde iste\u011fe ba\u011fl\u0131 k\u00fcrtaj asl\u0131nda yasal. Tabii evliysen e\u015fin r\u0131zas\u0131 ya da 18\u2019in alt\u0131ndaysan ebeveynin imzas\u0131 gerekiyor, o ayr\u0131. Ya da tecav\u00fcz t\u00fcr\u00fc bir su\u00e7 sonucu meydana gelen gebelikler i\u00e7in 20 hafta gibi daha geni\u015f bir s\u0131n\u0131r var.<\/p>\n\n\n\n

Konu\u015ftu\u011fumuz gibi bu bir kazan\u0131m evet, ama her zaman iktidar\u0131n baz\u0131 s\u00f6ylemleriyle engellenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan da bir kazan\u0131m. Ama k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde, \u00e7\u00fcnk\u00fc fiilen de uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. \u00c7ok taze veriler yok elimde ama \u00fcniversitelerin baz\u0131 \u00f6rneklemler \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki T\u00fcrkiye\u2019de asl\u0131nda neredeyse hi\u00e7bir devlet hastanesinde k\u00fcrtaj hizmeti verilmiyor. Net konu\u015fay\u0131m, 295 hastane \u00fczerinde ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lm\u0131\u015f ve sadece 10\u2019unda hi\u00e7bir \u015fart ko\u015fulmadan iste\u011fe ba\u011fl\u0131 k\u00fcrtaj\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bulgusuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015f. Ve bu 10 hastanenin bulundu\u011fu \u015fehirler aras\u0131nda \u0130stanbul, \u0130zmir, Ankara, Antalya gibi yo\u011fun n\u00fcfuslu \u015fehirler yok. Burdur, \u015eanl\u0131urfa, Tekirda\u011f, Tunceli gibi iller var sadece ve bu \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 bir durum diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n

Daha da ilginci, bu ara\u015ft\u0131rma 2020 y\u0131l\u0131nda tekrar ediliyor ve 2016\u2019da yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re o zaman “Hay\u0131r, biz iste\u011fe ba\u011fl\u0131 k\u00fcrtaj yapm\u0131yoruz” diyen hastanelerin oran\u0131 y\u00fczde 12 iken 2020 y\u0131l\u0131nda bu oran y\u00fczde 54\u2019e \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Bu arada vurgulamak istiyorum, bu zaman diliminde yasada herhangi \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fiklik de ger\u00e7ekle\u015fmedi \u00fcstelik. Bunun anlam\u0131 \u015fu: T\u00fcrkiye\u2019de k\u00fcrtaj yasal ama k\u00fcrtaja eri\u015fim her ge\u00e7en y\u0131l daha da zorla\u015f\u0131yor. Ve de bu konuda Amerika\u2019daki gibi net rakamlar bile veremiyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc bilmiyoruz bu verileri; bu bile ayr\u0131ca vahim bir durum. Tek duydu\u011fumuz acile gelip keskin ve ani bir d\u00fc\u015f\u00fck ya\u015fayan kad\u0131nlar. Bu ne demek peki? K\u00fcrtaj\u0131n fiili olarak yasak olmas\u0131, kad\u0131nlar\u0131n \u00e7ok tehlikeli merdiven alt\u0131 y\u00f6ntemlerle, olduk\u00e7a k\u00f6t\u00fc ko\u015fullarda ve kendi hayatlar\u0131n\u0131n bile sona ermesi riskini g\u00f6ze alarak bunu yapmaya, yapt\u0131rmaya devam etti\u011fi ger\u00e7e\u011fini de\u011fi\u015ftirmiyor. K\u00fcrtaj yasal da olsa, yasaklansa da bu hizmete olan ihtiya\u00e7 azalm\u0131yor. Sadece ani bir d\u00fc\u015f\u00fck yapt\u0131, kanamas\u0131 var denilen kad\u0131nlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 biliyoruz, belki onu bile tam olarak bilmiyoruz asl\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n

Bunun asl\u0131nda \u00e7ok s\u0131n\u0131fsal bir sorun oldu\u011funa da de\u011finmek istiyorum ayr\u0131ca. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6zel hastanelerde fahi\u015f paralar verilerek birtak\u0131m hizmetler al\u0131nabiliyor. Ama devlet hastanesinde kamusal bir hak olarak kad\u0131nlar\u0131n \u00fcreme ve kendi bedeni \u00fczerinde s\u00f6z hakk\u0131 sahibi olmas\u0131 konusunun asl\u0131nda olduk\u00e7a g\u00f6receli oldu\u011fu bir nokta da var. \u00c7\u00fcnk\u00fc ne diyor devlet hastaneleri? Hastaneye getirisi yok diyor, benim d\u00f6ner sermayeme bir getirisi yok, devlet kar\u015f\u0131lam\u0131yor bunu diyor. Sadece k\u00fcrtaj da de\u011fil, spiral gibi do\u011fum kontrol y\u00f6ntemlerine de devlet hi\u00e7bir b\u00fct\u00e7e ay\u0131rm\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla Amerika biraz “anlat\u0131lan senin hik\u00e2yendir” gibi oldu. Elbette k\u00fcrtaj\u0131n yasal olmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli ama hi\u00e7bir kazan\u0131m sonsuza kadar kazan\u0131m de\u011fil ve biz bunu biliyoruz. Hat\u0131rlars\u0131n\u0131z, 2012\u2019de “Her k\u00fcrtaj bir Uludere”dir; “Ben k\u00fcrtaj\u0131 cinayet olarak g\u00f6r\u00fcyorum” demi\u015fti \u015fimdinin Cumhurba\u015fkan\u0131. Ki en az \u00fc\u00e7 \u00e7ocuk s\u00f6ylemleri, kalk\u0131nma planlar\u0131 s\u00f6ylemlerinde “Do\u011furganl\u0131k h\u0131z\u0131 \u00e7ok azald\u0131, kad\u0131nlar\u0131n do\u011furmas\u0131 laz\u0131m hemen” gibi her gittikleri yerlerde k\u00fcrtaj kar\u015f\u0131t\u0131 mesajlar verdi\u011fini de biliyoruz iktidar\u0131n.<\/p>\n\n\n\n

Yani k\u00fcrtaj h\u00e2l\u00e2 T\u00fcrkiye\u2019de bir m\u00fccadele konusu. Bu sadece kad\u0131nlar\u0131n sorunu da de\u011fil toplumsal bir sorun; erkeklerin de g\u00fcndeminde ve toplumsal m\u00fccadelenin de g\u00fcndeminde olan bir konu. Bu a\u00e7\u0131dan bence bu konuda enternasyonal bir dayan\u0131\u015fma \u00e7ok \u00f6nemli. Biraz \u00f6nce bahsetti\u011fim gibi ge\u00e7en sene k\u00fcrtaj hakk\u0131n\u0131n Arjantin aya\u011f\u0131n\u0131 konu\u015fuyorduk ve Sena\u2019n\u0131n da s\u00f6yledi\u011fi gibi kad\u0131nlar\u0131n en temel haklar\u0131na \u00e7ok do\u011frudan bir sald\u0131r\u0131 yap\u0131l\u0131yor ve bu d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck. Yani taksi \u015fof\u00f6r\u00fcn\u00fc bile yarg\u0131lamaya giden bir kin ve nefretle k\u00fcrtaj engellenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bu a\u00e7\u0131dan biz T\u00fcrkiyeli kad\u0131nlar olarak da bu enternasyonal dayan\u0131\u015fmay\u0131 nas\u0131l b\u00fcy\u00fctece\u011fimiz sorusuna cevab\u0131n ara\u00e7lar\u0131n\u0131 aramam\u0131z gerekiyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc her kad\u0131n\u0131n paras\u0131z, g\u00fcvenli k\u00fcrtaja eri\u015febilmesi \u00e7ok insani bir mesele ve \u00e7ok temel bir hak.<\/p>\n\n\n\n

Cemre:<\/strong> Gizem, \u00e7ok te\u015fekk\u00fcrler! Sena’n\u0131n \u00e7izdi\u011fi tabloyu bug\u00fcn T\u00fcrkiye ile de ba\u011flayarak konunun bizler i\u00e7in de ne kadar yak\u0131c\u0131 bir yerde durdu\u011funu yeniden hat\u0131rlatm\u0131\u015f oldun. 2012 d\u00f6neminde T\u00fcrkiye’de feminist hareket olarak g\u00fcndemimizdeydi ve \u00f6nemli bir m\u00fccadele verdik o d\u00f6nemde ve bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 fiilen yasak, fiilen eri\u015filemezlik kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fccretsiz, g\u00fcvenli eri\u015fimi savunmak ve bu m\u00fccadeleyi y\u00fckseltmek gerekiyor. \u0130kinizin de vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi bunu talepler ekseninde uluslararas\u0131 bir m\u00fccadele ba\u011flam\u0131nda bir seferberlik olarak \u00f6rebilmek bizlerin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck g\u00f6rev. Bunu ge\u00e7ti\u011fimiz d\u00f6nem Polonya’daki karar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131rken de g\u00fcndeme getirmi\u015ftik. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te de daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 y\u00f6nleriyle belki farkl\u0131 \u00fclkelerdeki deneyimleriyle birlikte bunu yeniden tart\u0131\u015fmam\u0131z gerekecektir. Bug\u00fcn Amerika’daki karar \u00fczerinden tart\u0131\u015fm\u0131\u015f olduk, ama biz Kad\u0131n Dayan\u0131\u015fmas\u0131 olarak hem bu konuda \u00fcretmeye hem de sohbet odalar\u0131na devam etmeyi planl\u0131yoruz. Kat\u0131lan, katk\u0131 sunan herkese te\u015fekk\u00fcr ediyoruz!<\/p>\n\n\n\n

Yay\u0131n\u0131 Twitter’dan dinlemek i\u00e7in: https:\/\/twitter.com\/KDayanismasi\/status\/1541850785574699008<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n

K\u00fcrtaj hakk\u0131 ile ilgili di\u011fer s\u00f6yle\u015fi videolar\u0131: https:\/\/youtu.be\/6Hr87iHiqlQ<\/a> ; https:\/\/youtu.be\/KKrq4_Z7GfI<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ABD Y\u00fcksek Mahkemesi’nin k\u00fcrtaj\u0131 anayasal bir hak sayan Roe karar\u0131n\u0131 bozmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Kad\u0131n Dayan\u0131\u015fmas\u0131 olarak Twitter’da bir sohbet odas\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f ve ABD’de antropoloji alan\u0131nda \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olan feminist m\u00fccadele arkada\u015f\u0131m\u0131z Sena Ayd\u0131n’la bu karar\u0131 konu\u015fmu\u015ftuk. 28 Haziran tarihli sohbet odas\u0131n\u0131 kayd\u0131n\u0131 do\u011frudan Twitter’dan dinleyebilece\u011finiz gibi s\u00f6yle\u015finin tam metnini de buradan okuyabilirsiniz. \u0130yi okumalar! Cemre: Merhaba […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1840,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[100,82],"tags":[237,238,124,109],"class_list":["post-1821","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-soylesi","category-uluslararasi-mucadele","tag-abd","tag-enternasyonal-dayanisma","tag-feminist-mucadele","tag-kurtaj-hakki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1821","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1821"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1821\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1866,"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1821\/revisions\/1866"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1840"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}