{"id":1956,"date":"2022-09-27T21:28:18","date_gmt":"2022-09-27T18:28:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/?p=1956"},"modified":"2022-09-27T21:28:19","modified_gmt":"2022-09-27T18:28:19","slug":"iranda-zorunlu-basortusu-ve-devlet-siddeti-protesto-ediliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/2022\/09\/27\/iranda-zorunlu-basortusu-ve-devlet-siddeti-protesto-ediliyor\/","title":{"rendered":"\u0130ran\u2019da zorunlu ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc ve devlet \u015fiddeti protesto ediliyor"},"content":{"rendered":"\n<p><em>\u0130ranl\u0131 sosyalist feminist Frieda Afary\u2019nin socialistfeminism.org websitesinde 19 Eyl\u00fcl tarihinde yay\u0131nlanan <a href=\"https:\/\/socialistfeminism.org\/iran-protests-against-compulsory-hijab-and-state-violence\/\">yaz\u0131s\u0131n\u0131n<\/a> \u00e7evirisini okurlar\u0131m\u0131zla payla\u015f\u0131yoruz.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Yazar:<\/strong> Frieda Afary <\/em>I<em> <strong>\u00c7eviri:<\/strong> Kad\u0131n Dayan\u0131\u015fmas\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Gen\u00e7 \u0130ranl\u0131 K\u00fcrt kad\u0131n\u0131 Mahsa Amini\u2019nin Tahran\u2019da ahlak polisi taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, \u0130ran\u2019\u0131n bir\u00e7ok \u015fehrinde b\u00fcy\u00fck protestolar\u0131 ate\u015fledi. 22 ya\u015f\u0131ndaki Amini, 13 Eyl\u00fcl\u2019de \u201cd\u00fczg\u00fcn olmayan\u201d ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc sebebiyle tutuklanm\u0131\u015f ve polis \u015fiddeti sonucu komaya girdikten k\u0131sa bir s\u00fcre sonra hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan K\u00fcrdistan eyaletindeki pek \u00e7ok \u015fehrin yan\u0131 s\u0131ra Tahran, \u0130sfahan, Re\u015ft ve Me\u015fhed\u2019de sokak protestolar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti. Gen\u00e7 ya\u015fl\u0131, kad\u0131n erkek on binlerce insan bu protestolara kat\u0131ld\u0131. Tahran\u2019da kad\u0131n protestocular cesurca ba\u015f\u00f6rt\u00fclerini \u00e7\u0131kararak ba\u011f\u0131r\u0131yorlar: \u201cBa\u015f\u00f6rt\u00fcm\u00fcz, boynunuza dolad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ip olacak!\u201d \u201cNe monar\u015fi ne ruhban s\u0131n\u0131f\u0131!\u201d Monar\u015fiye kar\u015f\u0131 1979 Devrimi\u2019nin \u0130slamc\u0131 k\u00f6ktendinciler taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan 8 Mart 1979\u2019daki eylemlerden bu yana, kad\u0131n haklar\u0131na odaklanan b\u00f6ylesi kitlesel bir protesto g\u00f6r\u00fclmemi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0131llard\u0131r hapiste olan ve \u015fu anda izinle sal\u0131verilmi\u015f olan \u0130ranl\u0131 feminist ve insan haklar\u0131 avukat\u0131 Nesrin Sutude, Mahsa Amini\u2019nin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesiyle ilgili a\u015fa\u011f\u0131daki <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/NasrinSotoudehOfficial\">a\u00e7\u0131klamay\u0131<\/a> yapt\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cAmini\u2019nin tutuklanmas\u0131nda dahli olan ahlak polisinin t\u00fcm g\u00f6revli ve yetkililerinin yarg\u0131lanmas\u0131 gerekiyor. Zorunlu ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 gelen ve devlet \u015fiddetinin hedefi olan kad\u0131nlar\u0131n hat\u0131ralar\u0131n\u0131 ya\u015fataca\u011f\u0131z: 1990\u2019larda zorunlu ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc y\u00fcz\u00fcnden \u00fcniversiteden at\u0131lan ve kendini yakarak \u00f6ld\u00fcren Homa Darabi\u2019den, \u015fiddetli sald\u0131r\u0131lara maruz kalan Devrim Soka\u011f\u0131 kad\u0131nlar\u0131na, g\u00fczel sa\u00e7lar\u0131 ahlak polisinin \u015fiddet ve nefret dolu \u00e7izmeleri alt\u0131nda ezilen Nastaran Darabi\u2019den, i\u015fine giderken [ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fc d\u00fczg\u00fcn takmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle tutuklanan] Sepideh Rashnoo\u2019ya ve her g\u00fcn hakaretlere, sald\u0131r\u0131lara ve tutuklamalara maruz kalan binlerce kad\u0131n ve gen\u00e7 k\u0131za kadar. D\u00fcn\u00fcn ve bug\u00fcn\u00fcn hat\u0131ralar\u0131nda, bu sayd\u0131klar\u0131m a\u011f\u0131r bas\u0131yor. Kad\u0131nlar\u0131n sa\u00e7lar\u0131na musallat olmay\u0131 b\u0131rak\u0131n, sa\u00e7lar\u0131m\u0131z sizin \u015fiddetinizden daha tehlikeli de\u011fil! Bizim \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sizinkiler de bu \u015fiddete tan\u0131k oluyorlar. \u00c7ok da uzak olmayan bir gelecekte, bu \u015fiddet dalgalar\u0131 size geri d\u00f6necektir. Mahsa Amini\u2019nin, mele\u011fini kaybetmi\u015f olan sayg\u0131de\u011fer annesine ve b\u00fcy\u00fck bir yara alan ortak vicdan\u0131m\u0131za derin taziyelerimi sunuyorum. Yastay\u0131z.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ba\u011flam:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ran\u2019\u0131n 84 milyonluk n\u00fcfusunun \u00e7o\u011funlu\u011fu a\u011f\u0131r i\u015fsizlik, yoksulluk, a\u00e7l\u0131k, \u00e7evre felaketleri, COVID ve di\u011fer sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. \u0130ran h\u00fck\u00fcmeti, mevcut krizleri kendi lehine \u00e7evirerek kad\u0131nlar\u0131n \u00fcst\u00fcnde daha fazla bask\u0131 kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor; zorunlu ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc kural\u0131n\u0131 daha kat\u0131 bir \u015fekilde uyguluyor, <a href=\"https:\/\/www.latimes.com\/world-nation\/story\/2022-09-14\/iran-urging-people-have-kids-restricting-abortion-contraception\">basit do\u011fum kontrol y\u00f6ntemlerine eri\u015fimin yan\u0131 s\u0131ra erkekler i\u00e7in vasektomiyi ve kad\u0131nlar i\u00e7in t\u00fcplerin ba\u011flanmas\u0131n\u0131 bile yasakl\u0131yor.<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ran halk\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu a\u00e7 ve k\u00f6t\u00fc ko\u015fullarda bar\u0131n\u0131rken, \u0130ran h\u00fck\u00fcmeti n\u00fckleer program\u0131na, askeri m\u00fcdahalelere, Suriye, Irak ve L\u00fcbnan\u2019daki birliklerine milyarlar harcamaya devam ediyor. Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019y\u0131 soyk\u0131r\u0131mc\u0131 i\u015fgalinde kullan\u0131lacak drone\u2019lar \u00fcretiyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bat\u0131\u2019n\u0131n ekonomik yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00e7o\u011fu \u0130ranl\u0131 memnuniyetle kar\u015f\u0131lasa da, al\u0131nan fonlar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcmetin askeri ama\u00e7lar\u0131na ve \u0130ran Devrim Muhaf\u0131zlar\u0131 Ordusu liderlerinin ceplerine gidece\u011finin fark\u0131nda. \u015eu anda Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu\u2019nda olan, \u0130ran\u2019\u0131n gayrime\u015fru cumhurba\u015fkan\u0131 <a href=\"https:\/\/www.amnesty.org\/en\/latest\/press-release\/2021\/06\/iran-ebrahim-raisi-must-be-investigated-for-crimes-against-humanity\/\">\u0130brahim Reisi<\/a>, \u0130ran yarg\u0131s\u0131n\u0131n eski ba\u015fkan\u0131yd\u0131 ve insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lar\u0131n failiydi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ne yapmal\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eu anda \u0130ran\u2019da kad\u0131nlar\u0131 savunan ve devlet \u015fiddetine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan cesur protesto dalgas\u0131n\u0131n devam edebilmesi i\u00e7in kad\u0131nlarla uluslararas\u0131 dayan\u0131\u015fma kritik bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. \u0130ranl\u0131 feministler b\u00f6ylesi bir dayan\u0131\u015fma ve ileti\u015fim i\u00e7in destek \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na ba\u015flad\u0131lar bile. ABD Y\u00fcksek Mahkemesi\u2019nin kad\u0131nlar\u0131n anayasal k\u00fcrtaj hakk\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik karar\u0131na cevaben Nesrin Sutude taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan Haziran 2022 tarihli a\u00e7\u0131klamada, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir uluslararas\u0131 dayan\u0131\u015fma mesaj\u0131 bulunabilir. <em>MS. Magazine<\/em> dergisine yollanan bir <a href=\"https:\/\/msmagazine.com\/2022\/09\/26\/nasrin-sotoudeh-iran-us-women-abortion-rights\/\">mektupta<\/a> Sutude \u015funlar\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>ABD\u2019deki kad\u0131n hareketinin sald\u0131r\u0131larla y\u00fczle\u015fti\u011fi ve k\u00fcrtaj hakk\u0131n\u0131n radikal bir \u015fekilde k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131 bu zor zamanlarda, yan\u0131n\u0131zda oldu\u011fumu belirtmek ve d\u00fcnyan\u0131n \u00f6b\u00fcr ucundan deste\u011fimi iletmek isterim. 1979 \u0130ran Devrimi\u2019nden sonra gelen yeni kanunlarla kad\u0131n ve k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131n sert bir \u015fekilde ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, sadece kad\u0131nlar\u0131n de\u011fil herkesin temel hak ve medeni \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine y\u00f6nelik haince bir \u00e7abayd\u0131. Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasinin kaybedilmesini ya\u015fam\u0131\u015f ve buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f biri olarak, \u015fu uyar\u0131y\u0131 yapabilirim: Y\u00fcksek Mahkeme\u2019nin bu k\u00fcrtaj karar\u0131 son olmayacak. \u0130ranl\u0131 kad\u0131nlar, kendi bedenlerimiz ve hatta menfaatlerimizi g\u00f6zetebilme yeteneklerimiz \u00fczerindeki haklar\u0131 k\u0131s\u0131tlayan yeni kanunlarla y\u00fczle\u015fmeye devam ediyor. Evlilik, bo\u015fanma, \u00e7ocuk velayeti, miras ve seyahat gibi alanlarda erkeklerle ayn\u0131 olanaklardan yoksun b\u0131rak\u0131l\u0131yoruz. Bu \u00fclkenin zorunlu ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc kurallar\u0131, bizi topluluk i\u00e7inde kafalar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6rtmeye zorluyor. Ancak bu, muhafazak\u00e2r g\u00fc\u00e7lerin politik kontrol\u00fcn\u00fc dayatmas\u0131n\u0131n da bir yolu. Bu kontrol, yaln\u0131zca kad\u0131nlar\u0131 de\u011fil erkekleri de kapana k\u0131st\u0131r\u0131yor. Bu sizlere, ABD\u2019de \u00fcreme haklar\u0131 i\u00e7in verilen m\u00fccadeleyi an\u0131msatabilir.\u201d<\/em> <\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcresel otoriter dalgan\u0131n ve toplumsal cinsiyetle ilgili haklardaki bu gerilemenin durdurulmas\u0131 i\u00e7in, t\u00fcm d\u00fcnya kad\u0131nlar\u0131n\u0131n m\u00fccadeleleri aras\u0131ndaki bu t\u00fcr bir ileti\u015fim s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmelidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ranl\u0131 sosyalist feminist Frieda Afary\u2019nin socialistfeminism.org websitesinde 19 Eyl\u00fcl tarihinde yay\u0131nlanan yaz\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7evirisini okurlar\u0131m\u0131zla payla\u015f\u0131yoruz. Yazar: Frieda Afary I \u00c7eviri: Kad\u0131n Dayan\u0131\u015fmas\u0131 Gen\u00e7 \u0130ranl\u0131 K\u00fcrt kad\u0131n\u0131 Mahsa Amini\u2019nin Tahran\u2019da ahlak polisi taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, \u0130ran\u2019\u0131n bir\u00e7ok \u015fehrinde b\u00fcy\u00fck protestolar\u0131 ate\u015fledi. 22 ya\u015f\u0131ndaki Amini, 13 Eyl\u00fcl\u2019de \u201cd\u00fczg\u00fcn olmayan\u201d ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc sebebiyle tutuklanm\u0131\u015f ve polis \u015fiddeti sonucu komaya girdikten [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":1959,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[257,159,261],"class_list":["post-1956","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-beynelmilel","tag-iran","tag-kadin-mucadelesi","tag-mahsaamini-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1956","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1956"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1956\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1957,"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1956\/revisions\/1957"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1959"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1956"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}