{"id":492,"date":"2020-09-28T09:50:49","date_gmt":"2020-09-28T06:50:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kadindayanismasi.net\/?p=492"},"modified":"2021-02-24T17:59:04","modified_gmt":"2021-02-24T14:59:04","slug":"28-eylul-yasal-kurtaj-ve-kadin-sagligi-icin-uluslararasi-mucadele-gunu-haklarimiz-vazgecilmezdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kadindayanismasi.net\/index.php\/2020\/09\/28\/28-eylul-yasal-kurtaj-ve-kadin-sagligi-icin-uluslararasi-mucadele-gunu-haklarimiz-vazgecilmezdir\/","title":{"rendered":"28 Eyl\u00fcl yasal k\u00fcrtaj ve kad\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in uluslararas\u0131 m\u00fccadele g\u00fcn\u00fc: Haklar\u0131m\u0131z vazge\u00e7ilmezdir!"},"content":{"rendered":"

\u0130lk olarak 1990 y\u0131l\u0131nda Latin Amerika ve Karayipler\u2019de k\u00fcrtaj\u0131n yasalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve su\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in uluslararas\u0131 eylem g\u00fcn\u00fc olarak ilan edilen 28 Eyl\u00fcl i\u00e7in bu y\u0131l da kad\u0131nlar\u0131n k\u00fcrtaj m\u00fccadelesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 devam ediyor. T\u00fcrkiye\u2019de k\u00fcrtaj yasal olmas\u0131na ra\u011fmen k\u00fcrtaja eri\u015fimde engellerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131yor ve fiili bir yasak s\u00f6z konusu. Dolay\u0131s\u0131yla ya\u015fam hakk\u0131m\u0131z i\u00e7in yasal, \u00fccretsiz ve g\u00fcvenli k\u00fcrtaj talebi ve T\u00fcrkiye\u2019de kad\u0131n m\u00fccadelesinin aktif bir par\u00e7as\u0131 olmayan 28 Eyl\u00fcl g\u00fcn\u00fc asl\u0131nda bizler i\u00e7in de b\u00fcy\u00fck anlam ifade ediyor. \u0130\u015f\u00e7ilerin Uluslararas\u0131 Birli\u011fi \u2013 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019den kad\u0131nlar\u0131n 28 Eyl\u00fcl i\u00e7in yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 deklarasyonun \u00e7evirisini okurlar\u0131m\u0131zla payla\u015f\u0131yoruz.<\/span><\/i><\/p>\n

COVID-19 pandemisi, kapitalist-emperyalist sistemin d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki krizinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya koydu. Bu sistemin do\u011fan\u0131n talan\u0131, yeni salg\u0131n hastal\u0131klar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, \u00f6zellikle emek\u00e7i kad\u0131nlar\u0131 ve emek\u00e7i halk kesimlerini etkileyen sefalet ve e\u015fitsizli\u011fin art\u0131\u015f\u0131 gibi sonu\u00e7lar\u0131 olan birikim modelinin bizler i\u00e7in yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 felaketi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131. Pandemi ve ekonomik krizin birle\u015fimi; yoksullu\u011fun giderek kad\u0131nla\u015fmas\u0131, kad\u0131nlar\u0131n \u00fczerine y\u0131k\u0131lan bak\u0131m eme\u011fi y\u00fck\u00fcn\u00fcn daha da artmas\u0131, cinsel \u015fiddetin ve kad\u0131n cinayetlerinin katlanarak \u00e7o\u011falmas\u0131 ve kad\u0131nlar\u0131n cinsel sa\u011fl\u0131k hakk\u0131 da dahil olmak \u00fczere sa\u011fl\u0131k haklar\u0131na eri\u015fimlerinin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131yla ataerkil kapitalist sistemin toplumsal cinsiyet e\u015fitsizliklerini t\u00fcm boyutlar\u0131yla art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyice g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/span><\/p>\n

Vir\u00fcs\u00fcn kendisi \u00fclke, cinsiyet veya sosyal s\u0131n\u0131f ayr\u0131m\u0131 yapm\u0131yor olabilir, ancak toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve ya\u015fam\u0131 \u00fczerindeki etkileri tam olarak bu ayr\u0131mlar\u0131 g\u00f6zetiyor. Zaten tam da bu y\u00fczden kapitalist h\u00fck\u00fcmetler \u201cekonomiyi kurtarmak\u201d i\u00e7in farkl\u0131 stratejiler ararken, g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha fazla i\u015f\u00e7i karantinada kalmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak sosyal koruma \u00f6nlemlerinin eksikli\u011fi nedeniyle \u00e7al\u0131\u015fmaya zorlan\u0131yor, enfekte oluyor ve hayatlar\u0131n\u0131 kaybediyorlar. \u00d6rne\u011fin, Fernandez y\u00f6netimindeki Arjantin\u2019de ya da Pi\u00f1era y\u00f6netimindeki \u015eili\u2019de zorunlu olmayan sekt\u00f6rlerde \u00e7al\u0131\u015fan milyonlarca i\u015f\u00e7i, toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131nda, fabrikalarda ve i\u015fyerlerinde enfekte olmaya devam ediyor. Ayn\u0131 durum L\u00f3pez Obrador\u2019un Meksika\u2019s\u0131, Bolsonaro\u2019nun Brezilya\u2019s\u0131 veya Moreno\u2019nun Ekvador\u2019u gibi s\u0131hhi izolasyon \u00f6nlemlerinin uygulanmad\u0131\u011f\u0131 ve kendilerini korumay\u0131 se\u00e7enlerin a\u00e7l\u0131k ve i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lma tehdidi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerde de ge\u00e7erli. \u0130spanya Devleti\u2019nde ise S\u00e1nchez-Iglesias koalisyonu da, \u00f6zerk h\u00fck\u00fcmetler de i\u015f\u00e7ilerin hayatlar\u0131n\u0131 tehlikeye atmayacak \u015fartlarda i\u015fe geri d\u00f6nmeleri i\u00e7in gerekli sa\u011fl\u0131k ko\u015fullar\u0131n\u0131 garanti edemedi\u011finden, meyve tarlalar\u0131nda hasat s\u0131ras\u0131nda ve de \u015fimdi okullar\u0131n yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131yla g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, salg\u0131n emek kaynakl\u0131 olarak yeniden b\u00fcy\u00fcyor.<\/span><\/p>\n

Bug\u00fcn, \u00f6zelle\u015ftirilen ulusal sa\u011fl\u0131k sistemleri d\u00f6neminde ya\u015f\u0131yoruz ve bunun sonucu olarak, i\u015f\u00e7ilerin a\u015f\u0131r\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcyle zar zor ayakta kalan ve pandemiyle m\u00fccadelenin \u00f6n saflar\u0131nda \u00e7o\u011funlukla kad\u0131n doktor ve hem\u015firelerin bulundu\u011fu halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 hizmetleri \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f durumda. Di\u011fer yandan \u00f6zel sa\u011fl\u0131k hizmetleri toplumun sadece k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131na kaynak olarak sunuldu\u011fundan emek\u00e7i halk kesimleri, kay\u0131td\u0131\u015f\u0131 g\u00f6\u00e7men n\u00fcfus, kay\u0131td\u0131\u015f\u0131 i\u015f\u00e7iler ve yoksul mahallelerde ya\u015fayanlar aras\u0131nda \u00f6l\u00fcmler art\u0131yor. Bu durum, en y\u00fcksek \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131n\u0131n \u00f6zel sa\u011fl\u0131k sekt\u00f6r\u00fc masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layamayan siyahi ve Latin n\u00fcfusu i\u00e7erisinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Trump\u2019\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde olduk\u00e7a belirgin.<\/span><\/p>\n

Ancak pandeminin tek ciddi taraf\u0131 bu de\u011fil, \u00e7\u00fcnk\u00fc COVID-19 say\u0131lar\u0131 medyan\u0131n man\u015fetlerinde yer al\u0131rken, pandemi fakl\u0131 \u015fekillerde de kurban veriyor. Bunlardan biri g\u00fcvenli olmayan k\u00fcrtaj. Guttmacher Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nce 2020 Nisan ay\u0131nda yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, cinsel sa\u011fl\u0131k ve \u00fcreme sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 hizmetlerine eri\u015fimde yaln\u0131zca %10\u2019luk bir azalma gibi olduk\u00e7a muhafazak\u00e2r bir tahminde bulunursak bile bu, 2020 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yakla\u015f\u0131k 49 milyon kad\u0131n\u0131n daha g\u00fcvenli do\u011fum kontrollerine eri\u015fime sahip olamamas\u0131 ve bunun sonucunda pandeminin ilk y\u0131l\u0131nda 15 milyon istenmeyen gebeli\u011fin meydana gelmesi anlam\u0131na geliyor. Benzer \u015fekilde, bu y\u0131l \u00e7o\u011fu en yoksul \u00fclkelerde olmak \u00fczere tahminen 3 milyondan fazla g\u00fcvenli olmayan k\u00fcrtaj ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olacak. Ve gizli k\u00fcrtaj y\u00fcz\u00fcnden ya\u015fanan hamile kad\u0131n \u00f6l\u00fcmleri 28.000\u2019lere kadar artacak. Zorunlu karantina \u00f6nlemleri \u00e7er\u00e7evesinde hane i\u00e7i cinsel istismar\u0131n artmas\u0131 ayn\u0131 zamanda bu sorunu da b\u00fcy\u00fct\u00fcyor.<\/span><\/p>\n

COVID-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n devam etti\u011fi bu y\u0131l boyunca cinsel sa\u011fl\u0131k, \u00fcreme sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve k\u00fcrtaja eri\u015fim hakk\u0131 pek \u00e7ok farkl\u0131 \u015fekilde ihlal edildi ve edilmeye devam ediyor. Sa\u011fl\u0131k sistemlerinin \u00f6ncelikli olarak COVID-19 vakalar\u0131n\u0131 ele alacak \u015fekilde yeniden \u015fekillendirilerek t\u00fcm sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle de koruyucu \u00f6nlemlerin ve genel kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, bir kenara b\u0131rak\u0131lmas\u0131ndan, binlerce gebe kad\u0131n\u0131n gebeli\u011fi sonland\u0131rmak i\u00e7in ba\u015fka bir yere seyahat etmesini engelleyen \u00fclkeler veya \u015fehirleraras\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131na kadar pek \u00e7ok uygulama k\u00fcrtaja eri\u015fimi zorla\u015ft\u0131rd\u0131. \u00d6rne\u011fin, iste\u011fe ba\u011fl\u0131 k\u00fcrtaj yasas\u0131n\u0131n 2010\u2019dan beri y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte oldu\u011fu \u0130spanya Devleti\u2019nde, sadece iki \u00f6zerk b\u00f6lge k\u00fcrtaj olmak i\u00e7in randevu almadan \u00f6nce bir sa\u011fl\u0131k merkezine \u015fahsen giderek bir hekimle \u00f6n g\u00f6r\u00fc\u015fme yapma zorunlulu\u011funu ortadan kald\u0131rmaya karar verdi. Bu da, hareketlili\u011fin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nemde binlerce kad\u0131n\u0131n k\u00fcrtaj hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131na neden oldu.<\/span><\/p>\n

Di\u011fer \u00fclkelerde, \u00f6rne\u011fin ABD\u2019de Teksas, Oklahoma, Alabama, Iowa, Ohio, Arkansas ve Louisiana gibi eyaletlerin Trump yanl\u0131s\u0131 valileri pandemiyi f\u0131rsat bilerek gebeli\u011fin sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 hizmetini zorunlu sa\u011fl\u0131k hizmeti kapsam\u0131ndan \u00e7\u0131kararak k\u00fcrtaja eri\u015fimi k\u0131s\u0131tlamaya veya yasaklamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Bu k\u0131s\u0131tlama ve yasaklar ancak k\u00fcrtaj yanl\u0131s\u0131 aktivistlerin ve organizasyonlar\u0131n \u00e7abalar\u0131 sayesinde a\u00e7\u0131lan davalar sonucu federal veya eyalet mahkemeleri ve yarg\u0131\u00e7lar\u0131 taraf\u0131ndan h\u00fck\u00fcms\u00fcz say\u0131ld\u0131. Yasal k\u00fcrtaj hakk\u0131n\u0131n 2018\u2019de kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u0130rlanda\u2019da, iste\u011fe ba\u011fl\u0131 k\u00fcrtaj hizmetlerine ayr\u0131lan kaynaklar pandemiyle m\u00fccadeleye y\u00f6nlendirilmeye ba\u015fland\u0131. Ancak bu k\u0131s\u0131tlamalarla bile b\u00fct\u00e7e a\u015f\u0131ld\u0131. Suudi Arabistan, Rusya ve Brezilya gibi d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok farkl\u0131 b\u00f6lgesindeki h\u00fck\u00fcmetlerse, daha az risk kapsam\u0131ndaki hamileliklerin ila\u00e7 yoluyla sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 hakk\u0131nda bilgi veren web sitelerini yasaklad\u0131lar; bunu da kad\u0131nlar\u0131n hakk\u0131 olan k\u00fcrtaj\u0131n sorumlulu\u011funu \u00fcstlenmek yerine, sa\u011fl\u0131k sistemlerinin ila\u00e7la k\u00fcrtaj nedeniyle olu\u015fabilecek olas\u0131 komplikasyonlarla ilgilenemeyecek kadar yo\u011fun oldu\u011fu bahanesini kullanarak yapt\u0131lar.<\/span><\/p>\n

Orta Amerika ve Karayipler b\u00f6lgesi ise d\u00fcnyada k\u00fcrtaj\u0131n her ko\u015fulda su\u00e7 say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 birka\u00e7 \u00fclkeden \u00fc\u00e7\u00fcne ev sahipli\u011fi yap\u0131yor: Nikaragua, El Salvador ve Dominik Cumhuriyeti. Ek olarak, Maduro\u2019nun Venezuela\u2019daki sahte sosyalizm h\u00fck\u00fcmeti, k\u00fcrtaja ancak anne tehlikede ise izin veriyor. Panama gibi \u00fc\u00e7 neden kural\u0131n\u0131n [1] mevcut oldu\u011fu di\u011fer \u00fclkelerde ise h\u00fck\u00fcmetler, cezas\u0131z k\u00fcrtaj\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engelleri art\u0131rmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli \u00f6nlemler almaya, hatta bu hakk\u0131 tamamen ortadan kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bu ayn\u0131 zamanda Polonya\u2019da ya\u015fanan durumla da benzerlik g\u00f6steriyor.<\/span><\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde, muhafazak\u00e2r ve dinci h\u00fck\u00fcmetler ve kesimler de kad\u0131n seferberliklerinin karalanmas\u0131 ve kriminalize edilmesi y\u00f6n\u00fcnde ilerlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u0130spanya Devleti\u2019nde bu kesimler, \u00fclkede salg\u0131n\u0131n yay\u0131lma nedenini 8 Mart\u2019taki kad\u0131n eylemlerinin \u00fcst\u00fcne y\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. T\u00fcrkiye\u2019de ise Erdo\u011fan, toplumsal cinsiyete dayal\u0131 \u015fiddete kar\u015f\u0131 bir s\u00f6zle\u015fme olan \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin geri \u00e7ekilmemesini ve uygulanmas\u0131n\u0131 talep eden kad\u0131n seferberliklerini hedef g\u00f6sterdi ve bask\u0131lamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n

Ancak pandeminin etkisine ve kapitalist h\u00fck\u00fcmetlerin dini kurumlar ile el ele haklar\u0131m\u0131z\u0131 elimizden alma ve m\u00fccadelelerimizin \u00f6n\u00fcn\u00fc kesme giri\u015fimlerine ra\u011fmen, feminist hareket, kad\u0131nlar\u0131n kendi hayatlar\u0131 ve kendi bedenleri \u00fczerinde karar verme hakk\u0131n\u0131 talep etmeye ve ayakta kalmaya devam ediyor. Bu \u00e7er\u00e7evede, \u00f6rne\u011fin Meksikal\u0131 kad\u0131nlar, sadece \u00fclkenin farkl\u0131 eyaletlerinde iste\u011fe ba\u011fl\u0131 k\u00fcrtaj\u0131n su\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda k\u00fcrtaj\u0131n tamamen yasalla\u015fmas\u0131 ve h\u00fck\u00fcmetin \u015fiddete u\u011frayan kad\u0131nlar\u0131n bar\u0131nmas\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na almas\u0131 taleplerini de y\u00fckseltiyorlar. Arjantin\u2019de, h\u00fck\u00fcmetin konuyu s\u00fcrekli ertelemesine ra\u011fmen, ye\u015fil dalgay\u0131 ate\u015fleyen g\u00fcc\u00fcm\u00fcz, t\u0131pk\u0131 \u015eilili, Brezilyal\u0131, Perulu, Bolivyal\u0131, Panamal\u0131, Dominikli, Ekvadorlu, Nikaragual\u0131 kad\u0131nlar gibi d\u00fcnyan\u0131n her yerinden kad\u0131nlarla birlikte yasal, g\u00fcvenli ve \u00fccretsiz k\u00fcrtaj hakk\u0131 talep etmeye devam ediyor. Bu nedenle, k\u00fcrtaj\u0131n su\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve yasalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in uluslararas\u0131 m\u00fccadele g\u00fcn\u00fc ve kad\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in uluslararas\u0131 eylem g\u00fcn\u00fc olan 28 Eyl\u00fcl\u2019de diyoruz ki: K\u00fcrtaj nedeniyle tutuklanan, \u00f6len ya da sakat kalan bir kad\u0131n daha istemiyoruz! \u00d6zelle\u015ftirmelere hay\u0131r diyerek, cinsel sa\u011fl\u0131k ve \u00fcreme sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 haklar\u0131m\u0131z\u0131 hi\u00e7bir k\u0131s\u0131tlama veya ayr\u0131mc\u0131l\u0131k olmaks\u0131z\u0131n garanti alt\u0131na alan bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sistemini savunuyor ve olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele ediyoruz. Kad\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in m\u00fccadelemiz kapsam\u0131nda 28 Eyl\u00fcl\u2019de seferber oluyoruz.<\/span><\/p>\n

Emek\u00e7i kad\u0131nlar\u0131, \u00f6\u011frenci kad\u0131nlar\u0131 ve aktivist kad\u0131nlar\u0131 d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda seferberliklerini s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yoruz. Salg\u0131n\u0131n, h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan temel haklar\u0131m\u0131za sald\u0131rmak, onlar\u0131 kriminalize etmek ve bast\u0131rmak i\u00e7in bir bahane olarak kullan\u0131lmas\u0131na izin veremeyiz. Kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar\u0131m\u0131zdan geri bir ad\u0131m bile atmamal\u0131 ve daha fazlas\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele etmeliyiz. T\u00fcm kad\u0131nlar ve hamile kalabilen bireyler i\u00e7in yasal, g\u00fcvenli, \u00fccretsiz ve iste\u011fe ba\u011fl\u0131 k\u00fcrtaj hakk\u0131n\u0131 talep ediyoruz. 28 Eyl\u00fcl\u2019de t\u00fcm kapitalist h\u00fck\u00fcmetlerden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak b\u00fcy\u00fck bir m\u00fccadele g\u00fcn\u00fc d\u00fczenleyelim. Trump, Bolsonaro veya Erdo\u011fan gibi en gericilerden Fern\u00e1ndez ve L\u00f3pez Obrador gibi iki y\u00fczl\u00fc s\u00f6ylemlerde bulunanlara kadar, t\u00fcm h\u00fck\u00fcmetler kad\u0131n haklar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda duruyor. Bizi kemer s\u0131kma politikalar\u0131yla, cinsiyet\u00e7i \u015fiddet ve merdiven alt\u0131na itilen uygulamalarla \u00f6ld\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131p b\u00fcy\u00fck kapitalistlerin ekonomilerinin ve dini kurumlar\u0131n arkas\u0131nda duruyorlar. Bu nedenle, emek\u00e7i kad\u0131nlar\u0131n kapitalist h\u00fck\u00fcmetlerden ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6rg\u00fctlenmesini y\u00fckseltmeye, hakk\u0131m\u0131z olanlar\u0131 alana kadar m\u00fccadele etmeye devam edece\u011fiz. Haklar\u0131m\u0131z esast\u0131r!<\/span><\/p>\n