24 Ocak Cumartesi günü Şişli’de bir çöp konteynerinde Özbekistanlı bir göçmen kadın olan Durdona Khokimova’nın parçalanmış bedeni bulundu. Durdona, Dılshod Akhrol Uglı Turdımurotov ile ona yardım eden Gofurjon Akmalkhonovıch Kamalkhodaev adlı erkekler tarafından katledildi. Kadın Cinayetlerine Karşı Feministler ve çeşitli kadın örgütlerinin çağrısıyla 25 Ocak’ta yapılan toplanmada kadınlar ve lgbti+lar, Osmanbey’den Durdona’nın parçalanmış bedeninin bulunduğu Kuyulubağ Sokak’a yürüdü.
Yürüyüş sonunda yapılan açıklamada “Durdona Khokimova belki ayrılmak istedi, belki hayır dedi, belki de kendi hayatına dair bir karar almak istedi ve öldürüldü. Bunu bilmiyoruz. Ama Durdona Khokimova’yı öldüren erkekleri cesaretlendirenin devlet ve kadınların öldürülmesini meşru görenin patriyarka olduğunu biliyoruz… Nasıl erkek şiddeti evde, sokakta, okulda, işte, her yerdeyse feminist isyanımız da her yerde. Erkek şiddetine karşı feminist mücadelemizi sürdüreceğiz,” dendi. Açıklamayı paylaşıyoruz:
Korumadınız, önlemediniz; Durdona Khokimova katledildi!
Bugün buradayız; çünkü dün Kuyulubağ Sokak’ta bir çöp konteynerinde başı kesilmiş bir kadın bedeni bulundu. Yani bu sokakta yanı başımızdan geçen bir erkek, bir kadını öldürüp, parçalayıp, çöpe attı.
Öldürülen kadının Özbekistanlı Durdona Khokimova olduğunu ve Dılshod Akhrol Uglı Turdımurotov ile ona yardım eden Gofurjon Akmalkhonovıch Kamalkhodaev adlı erkekler tarafından öldürüldüğünü saatler sonra öğrenebildik.
Durdona Khokimova’nın yaşamını bilmiyoruz ancak bu cinayetin ardındaki erkek şiddetini çok iyi biliyoruz, tanıyoruz. Bir kadını, göçmen bir kadını öldürüp bedenini parçaladıktan sonra işlek bir sokağa atabilme cüretini gösteren erkeklerin sırtını dayadığı patriyarkayı tanıyoruz.
Erkekler; koruyucu önleyici politikaları hayata geçirmeyen, şiddet faili erkekler hayatlarını rahatlıkla sürdürürken kadınları çaresiz ve seçeneksiz bırakan devletten aldıkları güçle kadınları öldürüyorlar. Erkek şiddetine maruz kalan kadınlar karakollara başvurduğunda şikayetleri görmezden geliniyor, çoğu zaman işlem başlatılmıyor. Göçmen kadınlar ise sınır dışı edilme tehdidinden, çoğu zaman karakollarda maruz kaldıkları şiddetten dolayı başvuru dahi yapamıyor. Kadınların ısrarı ve mücadelesi sonucu verilen uzaklaştırma kararları etkin uygulanmıyor; gizlilik sağlanmıyor, kadınların hayatları tehlikeye atılıyor ve uzaklaştırma kararına uymayan erkek ceza almıyor.
Birkaç gün önce İzmir Menemen’de 26 yaşındaki Gözde Akbaba uzaklaştırma kararı olmasına rağmen kendisini daha önce de ölümle tehdit eden eski erkek arkadaşı Lokman Etken tarafından, kendi evinin önünde, sokak ortasında katledildi.
Dün, Antep’te boşanma aşamasında olduğu kocası Adem Külah, Sibel Külah’ı koli bandıyla bantlayıp başından aşağı kezzap döktü. Sibel Külah’ın kafa derisi tamamen yandı, görme kaybı oluştu. Sibel Külah’ın maruz kaldığı erkek şiddeti de, Şişli’nin göbeğinde bedeninin parçaları çöp kutusunda bulunan Durdona Khokimova’nın katledilmesi de münferit değil. Erkek şiddeti patriyarka ve iktidarın kadın düşmanı politikalarının işbirliğinden doğuyor. Erkekler kadınları sindirmek, cezalandırmak ve kontrol etmek için şiddeti bir araç olarak kullanıyorlar. Ve biliyorlar ki erkek yargı, kadınlar öldürüldüğünde etkin bir soruşturma yürütmek yerine kadınların yaşamlarını tartışıyor; fail erkekleri sistematik şiddetle birlikte ele almak yerine “iyi hâl” indirimleriyle cezasızlığı kurumsallaştırıyor. Katiller mahkeme salonlarında kadınları suçlamanın, iyi giyinmenin indirim getireceğini, aldıkları cezanın infazının ise birkaç yılla sınırlı olduğunu biliyorlar. Çünkü bu ülkede yargı, erkeklerin kadınları öldürme hakkı olduğunu düşünüyor. Yerel mahkemelerden yargıtaya türlü utanç dolu kararla bunu tekrar tekrar gösteriyor. Kadınların erkek şiddetinden uzak, bağımsız bir yaşam kurmasını sağlayacak politikalar üretmek yerine “aileyi güçlendirmeyi” seçen devlet de boşanmaları engellemeye, kadınların nafaka hakkını gasp etmeye çalışıyor. Kayyumlar kadınları şiddete karşı koruyacak destek mekanizmalarını ya ortadan kaldırıyor ya da tamamen işlevsizleştiriyor. Tıpkı Şişli’de olduğu gibi.
Durdona Khokimova belki ayrılmak istedi, belki hayır dedi, belki de kendi hayatına dair bir karar almak istedi ve öldürüldü. Bunu bilmiyoruz. Ama Durdona Khokimova’yı öldüren erkekleri cesaretlendirenin devlet ve kadınların öldürülmesini meşru görenin patriyarka olduğunu biliyoruz.
Göçmen kadınların şiddet karşısında başvuru mekanizmalarına ulaşması neredeyse imkansız ve tehdit dolu. Yaşanan çeşitli olaylarda şiddet faili erkeğe işlem yapılmayıp kadınların sınır dışı edildiğini biliyoruz. Göçmen kadınların ise haklarını aramak istediklerinde geri gönderme merkezlerine gönderildiklerini ve yine sınır dışı edildiklerini de. Failler AKP’li vekilin evinde öldürülen Nadira Kadirova davasının üstünün rahatlıkla kapatılabilmesine güveniyor. Erkekler, Karabük’te Dina’nın öldürülmesinden sorumlu tek erkeğin de beraat etmesinden güç alıyor!
Nasıl erkek şiddeti evde, sokakta, okulda, işte, her yerdeyse feminist isyanımız da her yerde. Erkek şiddetine karşı feminist mücadelemizi sürdüreceğiz.