• Biz Kimiz?
    • Hakkımızda
    • Yönelişimiz
    • Bize Ulaşın
  • Çalışmalarımız
    • Etkinlikler
    • Kampanyalar
    • Deklarasyonlar
  • Yazılarımız
    • Politika
    • Açık Kürsü
    • Kültür / Sanat / Bilim
    • Mektubumuz Var!
    • Haklarımız Var!
  • Beynelmilel
    • Uluslararası Mücadele
  • İlham Verenler
  • Medya
    • Video / Youtube
    • Podcast
Kadın Dayanışması
  • Biz Kimiz?
    • Hakkımızda
    • Yönelişimiz
    • Bize Ulaşın
  • Çalışmalarımız
    • Etkinlikler
    • Kampanyalar
    • Deklarasyonlar
  • Yazılarımız
    • Politika
    • Açık Kürsü
    • Kültür / Sanat / Bilim
    • Mektubumuz Var!
    • Haklarımız Var!
  • Beynelmilel
    • Uluslararası Mücadele
  • İlham Verenler
  • Medya
    • Video / Youtube
    • Podcast
No Result
View All Result
  • Biz Kimiz?
    • Hakkımızda
    • Yönelişimiz
    • Bize Ulaşın
  • Çalışmalarımız
    • Etkinlikler
    • Kampanyalar
    • Deklarasyonlar
  • Yazılarımız
    • Politika
    • Açık Kürsü
    • Kültür / Sanat / Bilim
    • Mektubumuz Var!
    • Haklarımız Var!
  • Beynelmilel
    • Uluslararası Mücadele
  • İlham Verenler
  • Medya
    • Video / Youtube
    • Podcast
No Result
View All Result
Kadın Dayanışması
No Result
View All Result

“Sadece şakaydı”

Çiğdem Özdemir by Çiğdem Özdemir
21 November 2026
in Açık Kürsü
0
“Sadece şakaydı”

Fotoğraf: Damla Kırmızıtaş/Evrensel

Haziran ayı geldiğinde logoların rengarenk olduğu zamanları hatırlıyor musunuz? Logoyu gökkuşağına boyamak kolaydı tabii ama peki ya devamı? O günlerden bugüne bu durum, en basit açıklamasıyla, aşırı sağın güçlenmesiyle birlikte, şirketlerde “kapsayıcılık” adı altında kendine yer bulmaya başladı. Gelin, kapsayıcılığı şirket kültürünün bir parçası olarak benimseyen kurumsal firmalara biraz daha yakından bakalım.

İşyerinde ayrımcılık denildiğinde aklımıza çoğu zaman açık ve kolayca tanımlanabilen örnekler geliyor: birinin cinsiyeti, cinsel yönelimi ya da kimliği nedeniyle işe alınmaması, terfi ettirilmemesi ya da dışlanması gibi. Oysa ayrımcılık yalnızca bu kadar görünür biçimlerde karşımıza çıkmıyor. İşyeri, içinde yaşadığımız toplumdan ve onun eşitsizliklerinden bağımsız bir alan değil. Heteronormativite ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği işyerinin kapısında sona ermiyor, belli alanlara sıkışıp kalmıyor. Aksine, çalışma hayatındaki ilişkilerin ve gündelik dilin içinde farklı biçimlerde yeniden üretiliyor ve güçlenecek bir alan yaratıyor.

Bazen toplantı arası geçen bir imada, bazen öğle arasında yapılan bir şakada, bazen de çalışanlar arası dönen dedikoduda karşımıza çıkıyor. Tam da bu yüzden şaka ve dedikodu gibi “zararsız” görünen gündelik pratiklerin üzerinde durmak ve düşünmek gerekiyor.

“Sadece şakaydı” denilen bir cümlenin içinde cinsiyetçilik, homofobi, beden üzerinden kurulan tahakküm, kadınların cinselliğinin denetlenmesi ya da bir başkasının kimliğinin ötekileştirilmesi var olabilir. Bunların şaka yoluyla söylenmesi ya da söyleyen kişinin kötü niyet taşımaması, ürettikleri anlamı ve yarattıkları etkiyi ortadan kaldırmıyor.

Neyin rahatsız edici olduğunu aslında hissediyoruz. Buna rağmen bazen gülüp geçiyoruz, bazen sessiz kalıyoruz, bazen de “O kadar da büyütülecek bir şey değil” diyerek birbirimizin deneyimini küçültüyoruz.

Bu sessizlik, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği söz konusu olduğunda daha da derinleşiyor. Yapılan bir araştırmada, ayrımcılık türleri arasında cinsel yönelime dair ayrımcı söylemlerin oranının düşük çıktığı görülmüş. Ancak bu düşük oran ve bu konuların konuşulmaması, ortada bir sorun olmadığının göstergesi değil. Çoğu zaman tam tersine, insanların kendilerini ifade etmeyi güvenli bulmadığına ve konunun hâlâ bir tabu olarak görüldüğüne işaret ediyor. Görünmezlik bir tercih değil, çoğu zaman bir korunma biçimi. Bu yüzden asıl sormamız gereken soru şu olmalı: “İnsanlar kendilerini açıkça ifade edebilecek kadar güvende hissediyor mu?”

Belki de burada en önemli meselelerden biri yaşadığımız şeyleri adlandırabilmek. Bir davranışın cinsiyetçilik olduğunu, bir şakanın homofobik olduğunu, sürekli tekrar eden bir sözün taciz ya da psikolojik şiddetin parçası olabileceğini söyleyebilmek yalnızca kavramları bilmek değildir. Aynı zamanda haklarımızı bilmektir.

Adını koyamadığımız bir şeye karşı çıkmak çok daha zor. Bazen bir sözden rahatsız oluyoruz ama neden rahatsız olduğumuzu açıklayacak dili bulamıyoruz. Bazen yaşadığımız şeyi “normal” zannediyoruz. Bazen de ses çıkardığımızda “çok hassas”, “alıngan” ya da “abartan” kişi ilan edilmekten çekiniyoruz.

Oysa ses çıkarmak bir ayrıcalık değil, hakkımız.

Üstelik mesele yalnızca şiddete ya da ayrımcılığa doğrudan maruz kalan kişinin ses çıkarması da değil. Başka bir kadın hakkında yapılan cinsiyetçi bir şakaya gülmemek, homofobik bir yorum karşısında sessiz kalmamak, bir çalışanın bedeni ya da özel hayatı üzerinden yürütülen dedikoduya dahil olmamak da bu mücadelenin parçası.

Kimin sözünün daha çok dinlendiği, kimin daha fazla bakım yükü taşıdığı, kimin bedeninin ve özel hayatının daha rahat tartışma konusu yapılabildiği, kimin öfkesinin “liderlik” kimininkinin “histeri” olarak görüldüğü aynı toplumsal düzenin farklı yüzleri.

Bu nedenle kapsayıcılık yalnızca birbirimize karşı daha “nazik” olmakla ilgili olamaz. Mesele, eşitsizliği üreten ve normalleştiren ilişkileri fark etmek ve mümkün olduğunca dönüştürmek. Alışılagelmiş ve normalleştirilen şeyleri sorgulamak konfor alanlarından çıkmaktır. Çünkü şiddeti ve ayrımcılığı görünür kılmanın ilk adımı onları tanıyabilmek. Devamında adını koyabilmek, haklarımızı bilmek, dayanışmak ve gerektiğinde ses çıkarmak geliyor. “Sadece şakaydı” denilen yerde durup, “Hayır, aslında değildi” demek.

Tags: ayrımcılıkcinsiyete dayalı ayrımcılıkLGBTİ+toplumsal cinsiyet eşitliği
Previous Post

75 kurumdan ortak açıklama: Translar artık yaşlanacaklar

Categories

  • Açık Kürsü
  • Beynelmilel
  • Biz Kimiz?
  • Çalışmalarımız
  • Deklarasyonlar
  • Etkinlikler
  • Hakkımızda
  • Haklarımız Var!
  • İlham Verenler
  • Kampanyalar
  • Kültür / Sanat / Bilim
  • Mektubumuz Var!
  • Öne Çıkanlar
  • Politika
  • Söyleşi
  • Uluslararası Mücadele
  • Uncategorized
  • Video / Youtube
  • Yazılarımız

Son Eklenenler

  • “Sadece şakaydı”
  • 75 kurumdan ortak açıklama: Translar artık yaşlanacaklar
  • Ravive Kozmetik patlamasının ardından geçen bir yıl: Adalet nerede?
  • Güvencemiz mücadelemizdir: 25 Kasım’da alanlara!
  • Saçımda beyazlar var, aklımda itirazlar

Categories

Açık Kürsü Beynelmilel Biz Kimiz? Deklarasyonlar Etkinlikler Hakkımızda Haklarımız Var! Kampanyalar Kültür / Sanat / Bilim Medya Mektubumuz Var! Politika Söyleşi Uluslararası Mücadele Uncategorized Video / Youtube Yazılarımız Çalışmalarımız Öne Çıkanlar İlham Verenler

Arşiv

Category

  • Açık Kürsü
  • Beynelmilel
  • Biz Kimiz?
  • Çalışmalarımız
  • Deklarasyonlar
  • Etkinlikler
  • Hakkımızda
  • Haklarımız Var!
  • İlham Verenler
  • Kampanyalar
  • Kültür / Sanat / Bilim
  • Mektubumuz Var!
  • Öne Çıkanlar
  • Politika
  • Söyleşi
  • Uluslararası Mücadele
  • Uncategorized
  • Video / Youtube
  • Yazılarımız

Site Links

  • Log in
  • Entries feed
  • Comments feed
  • WordPress.org
  • Hakkımızda
  • Çalışmalarımız
  • Bize Ulaşın

© 2026 JNews - Premium WordPress news & magazine theme by Jegtheme.

No Result
View All Result
  • Biz Kimiz?
    • Hakkımızda
    • Yönelişimiz
    • Bize Ulaşın
  • Çalışmalarımız
    • Etkinlikler
    • Kampanyalar
    • Deklarasyonlar
  • Yazılarımız
    • Politika
    • Açık Kürsü
    • Kültür / Sanat / Bilim
    • Mektubumuz Var!
    • Haklarımız Var!
  • Beynelmilel
    • Uluslararası Mücadele
  • İlham Verenler
  • Medya
    • Video / Youtube
    • Podcast

© 2026 JNews - Premium WordPress news & magazine theme by Jegtheme.