35 yaşındayım ve bir süredir saçlarımı boyamıyorum. Saçlarımda beyazlar var, evet. Bunun farkındayım. Ama nedense çevremdeki bazı insanlar bunu benden daha çok dert ediyor gibi. Sürekli neden boyatmadığımı soranlar, “Beyazların çok belli oluyor, bakımsız gibi duruyorsun” diye hatırlatanlar var. Sanki ben aynaya bakmıyorum, sanki saçlarımın nasıl göründüğünü bilmiyorum.
Bazen düşünüyorum, bir kadının saçındaki beyazlar neden bu kadar mesele oluyor? Erkeklerin saçlarına aklar düştüğünde olgun, karizmatik, deneyimli oldukları söylenirken kadınların neden hemen bunları kapatması bekleniyor? Neden erkeklerin yaş alması hayatın doğal bir parçasıyken kadınların yaşının ilerlemesi kusurmuş gibi hissettiriliyor?
Çünkü toplum, kadınların yalnızca nasıl yaşayacağıyla değil, nasıl görüneceğiyle de yakından ilgileniyor. Kaç yaşında olursak olalım genç görünmemiz, güzel olmamız, kilomuzu korumamız, cildimizin kırışmaması, saçlarımızın beyazlamaması bekleniyor. Bedenimiz sanki bize ait değilmiş, herkesin hakkında fikir yürütebileceği bir şeymiş gibi. Yaş alıyoruz, bedenimiz değişiyor, yoruluyoruz. Ama bütün bunları belli etmememiz isteniyor. Hayatın kendisi değişirken bizden aynı kalmamız bekleniyor.
Üstelik bu beklentilerden beslenen koca bir güzellik piyasası var. Önce kadınlara yaşlanmanın, kırışmanın, kilo almanın ya da beyaz saçların bir sorun olduğu hissettiriliyor. Sonra bu sorunları çözmek için ürünler, bakımlar ve türlü vaatler sunuluyor. Kadın kendi bedeniyle barışık olmak yerine sürekli onu kontrol etmeye, düzeltmeye, genç tutmaya uğraşıyor. Bütün bunların arasında ne kadar zaman harcadığımız, ne kadar para ödediğimiz, ne kadar yorulduğumuz pek de önemsenmiyor.
Bir de hayatın gerçekleri var. Herkesin kuaföre gitmeye, saçını boyatmaya, bakım yapmaya ayıracak zamanı ve parası yok. Ama mesele yalnızca imkânlar da değil. Bir kadın bütün bunları yapabilecek durumda olsa bile yapmak istemeyebilir. Canı öyle istiyordur. Belki saçlarını seviyordur, belki yaşının yüzüne yerleşmesine itiraz etmiyordur, belki de artık kendini sürekli düzeltmeye çalışmaktan yorulmuştur. Neden kendi bedeniyle ilgili kararlarını başkalarına açıklamak zorunda kalsın?
Benim itirazım tam da buna. Kadınların bedenlerinin sürekli başkalarının bakışına, beğenisine ve beklentilerine göre değerlendirilmesine. Bir kadının güzel bulunmak için çabalaması da kendi tercihidir, bu çabanın dışında kalmak istemesi de. Ama hiçbirimiz kabul görmek için genç, güzel ya da bakımlı görünmek zorunda olmamalıyız. Kendimizi nasıl hissettiğimiz, başkalarının bizi nasıl gördüğünden daha az önemli değil.
Bir de bütün bunların kadınların hayatından neler götürdüğünü düşünüyorum. Kendimize ayırabileceğimiz zamanı, rahatça yaşama isteğimizi, aynaya baktığımızda kusur aramadan kendimizi görebilme ihtimalimizi. İnsan bazen yalnızca yaşamak istiyor. Her değişimini açıklamak, her çizgisini saklamak, her beyaz telini kapatmak istemiyor. Bir sabah uyanıp olduğu haliyle evden çıkabilmek de özgürlük değil mi?
İşte bu yüzden kadın dayanışması benim için birbirimize yalnızca zor zamanlarda destek olmak değil, bu baskının karşısında birbirimizin yanında durabilmek demek. Bir kadının yaşını, kilosunu, saçını ya da bedenini konuşmak yerine onun nasıl yaşadığına, neler hissettiğine, nelerle mücadele ettiğine kulak verebilmek. Birbirimize sürekli daha iyi görünmemiz gerektiğini hatırlatan bir dünyanın içinde, olduğumuz halimizle de değerli olduğumuzu birbirimize unutturmamak.
Ben şu an saçlarımı boyamıyorum. Belki bir gün canım ister, yine boyarım. Şimdilik böyle istiyorum, hepsi bu. Saçlarımın beyaz olması ne bir eksiklik ne de kanıtlamam gereken bir şey. Sadece hayatımın, bedenimin, yaşımın bir parçası. Bunun için kimseye açıklama borçlu değilim.
Dilerim bir gün kadınlar aynaya baktıklarında önce nerelerini değiştirmeleri gerektiğini düşünmezler. Yüzlerindeki çizgileri, saçlarındaki beyazları, bedenlerindeki değişimleri saklamak zorunda hissetmezler. Kendilerine biraz daha şefkatle bakabilir, hayatın tadını nasıl göründüklerini düşünmeden çıkarabilirler.
Ve biz kadınlar, bu dünyanın üzerimize yüklediği bütün o beklentilerin arasında birbirimize iyi gelelim. Birbirimizin özgürlüğüne yer açalım, yorulduğumuzda omuz omuza verelim, kimsenin beğenisine yetişmek zorunda olmadığımızı birbirimize hatırlatalım.
Saçlarımız beyazlasın, yüzlerimiz değişsin, yıllar geçsin. Biz birbirimizin yanında, olduğumuz halimizle var olabilelim. Çünkü hiçbir kadın, kabul görmek için kendinden bir şey eksiltmek zorunda kalmamalı.